By 05 Şubat 2015 Devamı →

Topuk Kanı Bebek için Hayati Öneme Sahip



Uzmanlar doğumdan hemen sonra bebeğin topuğundan alınan birkaç damla kanın hayati derecede önemli olduğu vurguladı.

topuk kanIBebeğin topuğundan alınan kanda yapılan metabolik testlerle, birçok hastalığın erken teşhis edilerek gerekli tedavilerle kalıcı hasarların önlenebildiğini dile getiren, Hisar Intercontinental Hospital Klinik Laboratuvarlar Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bekir Sami Uyanık; ‘Doğuştan olabilecek bazı hastalıkların teşhisi için, bebek doğduktan sonra, en geç 1 hafta içinde topuktan birkaç damla kan alınır.

Özellikle ilk 24 saatte alınması tercih edilmez. Çünkü bebeğin bir süre beslenmesiyle, metabolize edilemeyen bazı maddelerin (parçalanamayan ara ürünler) kana geçmesi ve birikmesi gerekir” dedi.

Topuktan bir filtre kağıdına uygun şekilde kan damlalarının ne kadar önemli olduğuna değinen Uyanık, “Bu önemli testler için alınan kan miktarı az olduğu gibi, kan alımı da kolaydır. Testlerin doğru sonuçlanması açısından, alınan kan örneğinin filtre kağıdı ile bozulmadan transferinin mümkün olması, önemli avantajlar sağlar. Kan sonuçlarını teyit etmek amacıyla, 2. haftada tekrar kontrol kanı alınarak, testler yeniden yapılır. Ayrıca testler ilk 24 saatte alınan topuk kanından yapılmışsa, 1-2 hafta içinde yeniden topuk kanı alınmalıdır. Bunun yanında, doğum sonrası kan verilmiş, özellikle antibiyotik ve diğer bazı ilaçlarla ciddi tedaviye başlanmışsa, yeniden kan alınabilir” ifadelerini kullandı.

TOPUK KANINDA HANGİ TESTLER YAPILIR?

“Bebek doğduğunda herhangi bir belirti ve bulgusu olmayan, geç teşhis konulduğunda tedavisi zor, hatta kalıcı hasar oluşturabilen metabolik hastalıklara yol açan, bazı hormon ve enzim eksikliklerini ortaya çıkaran testler yapılır” diyen Prof. Dr. Uyanık bu hastalıklardan bazılarını şöyle sıraladı:

Konjenital Hipotiroidizm: Tiroid bezinin yetersiz çalışmasıdır. Yeni doğanda hemen bulgu vermediğinden topuktan alınan kanda, tiroid bezini uyaran hormon (Neonatal TSH) ölçülerek teşhis edilebilir. Böylece bebekte olabilecek bazı beyin hasarlarının önüne geçilmiş olur.

Fenilketonüri: Doğuştan Fenilalanin hidroksilaz enziminin eksikliği sonucu gelişir. Bebek beslenmeye başladıktan sonra, Fenilalanin aminoasidi ve metabolitleri (ara ürünleri) kanda birikerek, beyine geçmesiyle, bazı hasarlar oluşturarak, zeka ve nörolojik gelişim geriliğine sebep olabilir. Bu enzim eksikliği de, topuk kanı ile teşhis edilebilir.

Biotinidaz Eksikliği: Biotidinaz enzim eksikliği, kofaktör olarak önemli fonksiyonları olan Biyotin vitamini eksikliğine yol açar. Teşhis gecikir veya kontrol altında tutulmazsa, egzama, saç dökülmesi, hipotoni, gelişme geriliği, immün yetmezlik, denge bozukluğu, işitme kaybı ve bazı nörolojik komplikasyonlar ortaya çıkar.

Galaktozemi: Karaciğer büyümesi, böbrek yetmezliği, bebeklik dönemi kataraktı ve beyin hasarı yapabilen bu hastalık, galaktoz-1-fosfat üridil transferaz (GALT) enzim eksikliği ile oluşur.

Bu hastalıklardan başka, topuktan alınan kan ile üre, organik asitler, yağ oksidasyonu defektleri ile ilgili metabolik hastalık gruplarında bulunan, çok sayıda hastalık, hayatın ilk günlerinde teşhis edilerek gerekli tedavileri ile kalıcı hasarlar önlenebilir”.


Bebeklerde TSH Yüksekliği

Bebekte tiroid hormonu yetersiz olursa bebeklerde TSH yükseliği görülür; bu hastalığa neonatal hipotiroidi diyoruz. Halkarasında bu hastalığa genel olarak bebeklerde hipotiroidi deniliyor. Aslında, tıbben hipotiroidi denildiğinde tiroid’ in yeterli hormon üretemeyişi anlaşılır, ancak toplumda guatr kelimesi her türlü tiroid hastalığı yerine kullanılmaktadır. Bir bebekte hemen hemen her türlü tiroit hastalığı olabilir. Hatta, tiroid nodülü, hipertiroidi yani zehirli guatr, tiroid kanseri bile görülebilir.

Doğumsal hipotiroidi işareti olan bebeklerdeki TSH yükseliği tedavisi gecikirse beyinde hasar oluşur ve bu hasar genellikle geriye dönmez. Ancak, tedavisi yapıldığında beyin hasarı durur. Tedaviden önce beyin hasarı oluşmuşsa bebekte zeka ve fiziksel gelişim geriliği görülebilir.

Bebeklerde TSH Yüksekliği Nasıl Anlaşılır?

TSH yükseliği yükseklği ile beraber eğer bebekte süt emmede isteksizlik, kafasının normalden büyük olması, sarılığın normalden daha uzun sürmesi, devamlı, uzun süren kabızlık, bebeğin boyunda uzamanın olmayışı, vücudunda şişlik varsa ve anneyi gözle takip etmekte zorlanıyorsa, hareketleri yavaşsa, devamlı uyur gibi bir görüntü veriyorsa, cildinde, parlak pembemsi renk yerine mat beyaz bir renk ve ciltte kuruluk varsa bebekte hipotiroidi açısından hemen muayene edilmeli, teşhis konulursa tedaviye başlanmalıdır. Doğumda neonatal TSH için topuktan kan alınıp teşhis konulabilir ancak doğumdan sonra bu şüphe varsa topuktan kan almak yeterli olmaz.

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Çocuk Bebek, Sağlık

Etiketler:, , , , ,


Comments are closed.