SPERM BANKALARIYLA BEBEK SAHİBİ OLMAK

Mads Christensen Voldum (26), Danimarka'nın en büyük sperm bankalarından birinin küçük beyaz odasını son beş günde iki kez ziyaret etti. Düşük belli jean pantolonu ve göğüs kaslarını ortaya çıkaran beyaz dar tişörtü ile genç Danimarkalı, genel standartlara göre yakışıklı bir erkek. Kliniği ziyaret etmesinin ise özel bir nedeni var. Mads; çocuk sahibi olmak isteyen İngiliz kadınların başvurduğu bu kliniğe Viking spermlerinden veren 336 donörden biri.

Danimarkalı erkeklerin spermleri, kaliteli oldukları için özellikle tercih ediliyor. Danimarka'da sperm, altından bile daha pahalı... ingiltere nüfusunun sadece onda birine sahip olmasına rağmen Danimarka'da, İngiltere'nin iki katı kadar kayıtlı sperm donörü var. Sadece bu kliniğe dünyanın dört bir yanına gönderilmek üzere 100 bin tüpün üzerinde sperm bulunuyor. Kliniğin kurucusu Ole Schou; "Şu an yaklaşık 60 ülkeye sperm gönderiyoruz" diyor. Amerika'ya gönderilen sperm tüplerinin bulunduğu kutunun içinden ise esprili bir not çıkıyor; Tebrikler, bebeğiniz bir Viking!'

Kopenhaglı bir öğrenci olan Mads; "Birçok kadının benden çocuk sahibi olmak istemesi genetik olarak avantajlı olduğum anlamına geliyor ve bu durum özgüvenimi artırıyor" diyor. Üniversitede gördüğü bir ilan üzerine kliniğe başvuran Mads, yaklaşık bir yıldır sperm vermek için bu kliniğe gidiyor. Mads; "Spermlerimi satın alan kadınlara sağlıklı bir çocuk dünyaya getireceklerinin garantisini verdiğim için kendimi onlara karşı sorumlu hissediyorum. Spermlerimin kalitesi sürekli değişiyor. Geçen yaz fiziksel olarak çok iyi durumdaydım. İçki içmiyordum ve sık sık egzersiz yapıyordum. O zamanlar milimetre başına 50 milyon sperm üretiyordum. Ancak geçen yaz bir hafta boyunca aralıksız içki içtiğim için bu rakam 20 milyona düştü. Şu sıralar kendime daha iyi bakıyorum" diyor.

Mads, her sperm verdiğinde yaklaşık 200 Danimarka kronu (55 TL) kazanıyor. Peki, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde çocukları olması hakkında ne düşünüyor? Kendisiyle gurur duyarak; "Genetik olarak babası olduğum bebekler aklıma gelince bazen onlar için endişeleniyorum. Bu yüzden kimliğimin gizli kalmasını tercih ettim" diyor. Kliniğin kurucusu Schou, Danimarka'nın bu alanda Avrupa lideri olduğunu söylüyor. Schou; Danimarkalıların bağış yapma konusunda oldukça cömert davrandıklarından bahsediyor ve ekliyor; "Danimarkalıların yüzde sekizi kan bağışında bulunuyor. Kan bağışı yapanların arasında sperm donörleri de var." Schou şöyle devam ediyor; "Spermleri en çok tercih edilen donörlerin şu an yaklaşık 100 bebeği var. Ancak hükümet her ülkeden belirli sayıda kadının aynı donörden sperm almasına izin veriyor. Bu uygulamanın amacı, gelecekte babaları aynı olan kız çocukları ve erkek çocuklarının bu durumun farkında olmadan birbirleriyle eşleşmeleri."

Danimarkalı erkekler, sperm donasyonu konusunda diğer ülkelerdeki erkeklerden daha cömert. İngiltere'deki yasalar 2005'te sperm donörlerinin kimliklerinin gizli kalmasını yasakladı ve bağışta bulunacak her donörün ismini açıklamasını şart koştu. Bu yüzden spermlerini bağışlamak için başvuran erkeklerin sayısı 1996'da 417'yken 2005'te 250'ye düştü.

İngiltere'deki bir diğer kliniğin yöneticisi Nigel VVoodforth; "İngiliz kadınların sperm bankasından yararlanma şansı son yıllarda azaldı. Buna donörlerin kimliklerinin artık gizli tutulmaması ve sperm fiyatlarının pahalılaşması neden oldu. Dolayısıyla bekâr olan birçok İngiliz kadın, bebek sahibi olmak için farklı yöntemler bulmaya çalışıyorlar" diyor.

Schou; "Spermleri, direkt İngiltere'deki kadınlara satıyoruz ve döllenme işlemi için satın aldıkları spermleri onlara en yakın kliniğe gönderiyoruz. Döllenme işlemi için bize de geldikleri oluyor. İngiliz kadınlarına donörleriyle ilgili her türlü bilgiyi veriyoruz. Sperm aldıkları donörlerin en sevdiği renkten, sınav notlarına ve üç nesil öncesinden genetik miraslarına kadar her şeyi öğrenebiliyorlar. Donörlerin bebeklik fotoğraflarını da anne adaylarına gösteriyoruz. Bu fotoğraflara bakarak kendi bebeklerinin kime benzeyeceğine dair fikir sahibi oluyorlar" diyor.

Danimarka'yı bu sektörün lideri yapan en önemli faktör, sadece donörlerin verdiği spermlerin kalitesi değil aynı zamanda yetkililerin de son derece seçici olması. Schou; "Bize başvuran adayların sadece yüzde 25'ini kabul ediyoruz. Danimarka'daki diğer iyi klinikler gibi bizim de standartlarımız oldukça yüksek. Doktorlarımız ayrıca donör adaylarını 'kız çocuğu testi' denilen bir testten de geçiriyorlar. Eğer donör adayının kendi kızına iyi bir baba olacağına kanaat getirmezlerse onların başvurularını reddediyorlar" diyor.

Sperm donörü Kim Simonsen, 26 yaşında Aaarhus'da okuyan bir öğrenci. Şu sıralar yüksek lisans eğitimini tamamlıyor. Müzik dinlemeyi ve spor yapmayı seviyor. Bunların dışında zaten fiziği ile ilgili söylenecek fazla bir şey yok!
"Sperm bağışlamaya üç yıl önce başladım. Spermlerim dünyanın her yerine gönderildi' diyor Kim... Genç adamın bağışları 'süper sperm' olarak adlandırılacak kadar kaliteli. Kim sperm donörlüğünden her ay yaklaşık 250 pound (580 TL) kazanıyor. Kimliğinin gizli tutulmasını tercih etmiyor ve eğer isterlerse çocuklarının 18 yaşma bastıkları zaman kendisiyle iletişim kurabileceklerini söylüyor. Kim; "Benim spermlerimle dünyaya gelen çocukların sayısını bilmiyorum ama zaten onları kendi çocuklarım olarak görmüyorum. Sadece genlerle bir çocuğun annesi ya da babası olamazsınız. Önemli olan o çocuğu yetiştirmek..."

İki yıldır birlikte olduğu kız arkadaşı Nina KolbyLarsen (25) da Kim'e sperm donörlüğüne devam etmesi için destek veriyor ve maddi olarak getirisinin kendilerine fayda sağladığını söylüyor. Nina; "Diğer öğrenciler gibi yaşamıyoruz. Şık restoranlarda romantik akşam yemekleri yiyoruz. Kim bana sık sık mücevher hediye ediyor. Ancak birkaç yıl sonra kapımızı tanımadığımız çocukların çalmasından endişe ediyorum" diyor.

Bir diğer sperm donörü olan 31 yaşındaki Lars Christensen ise şu sıralar bekâr olduğunu ancak ileride birlikte olacağı kız arkadaşlarının kendi deyişiyle 'işine saygı göstermeleri gerektiğini' söylüyor. 1.90 cm. boyunda olan ve çevirmenlik yapan Lars; "Sperm donörü olmaya devam etmek istediğimi kız arkadaşım kabul etmeli" diyor ve şöyle devam ediyor; "Birçok erkeğin başvurduğunu düşünürsek böyle bir misyon için kabul edilmek benim için büyük bir ayrıcalık. Aslında paraya ihtiyacım yok. Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlara yardım etmekten mutlu oluyorum. Bir gün ben de çocuk sahibi olmak istiyorum" diyor.

İngiltere Reading'de yaşayan 38 yaşındaki sosyal hizmet görevlisi Julie, Danimarka'daki sperm bankasına başvuran kadınlardan biri. Çocuk sahibi olmak için çok geç kaldığını düşündüğü için bir yıl önce hamile kalma umuduyla Danimarka'ya geliyor. Julie; "Doğru erkek karşıma çıkmamıştı. Treni kaçırıyormuş gibi hissediyordum. Sperm bankasına başvuran kadınlarla konuştum. Hepsi İngiltere'deki kliniklerde bekleme listelerine alınmışlardı. Ayrıca önlerinde fazla seçenek de yoktu. Danimarka'da işlerin daha farklı yürüdüğünü öğrendim ve buraya gelmeye karar verdim" diyor. Julie, araştırmalar yaptıktan sonra Kopenhag'daki bir kliniğe başvuruyor. Kliniğin kurucusu Nina Stork (46), anne adayları için döllenme işlemini olabildiğince doğal bir şekilde gerçekleştirmeye özen gösterdiklerini söylüyor. Stork; "On iki yıl önce bir sperm donörünün yardımıyla bebek sahibi olmak istedim ama hamile kalmayı başaramadım. Bu sürecin kadınlar için ne kadar zor olduğunu biliyorum" diyor.

Nina Stork, kliniği 1999'da açtı. Stork; "Klinikte anne adayları hafif müzik eşliğinde yataklarında döllenme işlemini gerçekleştirebiliyorlar" diyor. Julie kendine donör olarak 20 yaşlarında, 1.85 cm. boyunda, sarışın ve mavi gözlü bir donör seçiyor. Döllenme işleminin gerçekleşmesi için aylar boyunca kliniği tam altı kez ziyaret ediyor. En sonunda 2008'in mart ayında hamile kalıyor.

Julie; "Her döllenme işleminden sonra test yaparak hamile olup olmadığımı kontrol ettim. Hamile kalmadığımı öğrendiğim zaman hemen Kopenhag'a bilet aldım. Genellikle aynı gün içerisinde gidip geri dönüyordum" diyor. Julie, seyahat masraflarını da hesapladığında bebek sahibi olmak için yaptığı toplam masrafın 4000 pound (9 bin 300 TL) olduğunu söylüyor. Julie; "Şu anda 16 aylık olan Freddie, harika bir bebek. Daha çok çocuk sahibi olmak istiyorum" diyor.

Peki, Julie kasıtlı olarak bir bebeği babasız dünyaya getirmek konusunda ne düşünüyor? "Bu tabii ki öncelikli tercihim değildi. Her zaman bir gün Bay Doğruyu bulacağımı ve herkes gibi çocuk sahibi olacağımı hayal ettim ama olmadı" diyor ve şöyle devam ediyor; "Ama düşünecek olursak birçok çocuk sadece tek bir ebeveyn tarafından yetiştiriliyor. Ben her zaman oğluma karşı dürüst olacağım. İleride onun dünyaya gelmesini ne kadar çok istediğimi oğluma anlatacağım. Çocuk sahibi olamadığım için çok üzülecektim. Dolayısıyla bu benim için en iyi seçenekti" diyor.

İngiltere Leeds'te yaşayan 37 yaşındaki pazarlama müdürü Rebecca, Danimarka'daki sperm bankalarının sunduğu çözümün kendisi için en doğru tercih olduğunu düşünen kadınlardan. Rebecca; "Uzun süreli birlikteliğimin sona ermesinin ardından çocuk sahibi olmak için tek başıma hareket etmem gerektiğine karar verdim. Bir kliniğe gittim ve sperm donörleri ile ilgili bilgi aldım. İngiltere'de sadece iki klinik olduğunu öğrendim. Oradaki hemşire Danimarka'daki kliniklere başvurabileceğimi söyledi" diyor. Rebecca internette araştırma yaptıktan sonra bir sperm bankasının sitesine giriyor. Yaklaşık 80 pound'a (185 TL) kimliği belirsiz olan 15 sperm donörünün sayfasına giriyor.

Rebecca; "Her donörle ilgili bu kadar çok bilgi yer almasına şaşırdım. Hatta donörlerden birinin 30 dakikalık ses kaydını bile dinledim" diyor. Profilleri incelerken 20'li yaşlarının sonunda olan 1.85 cm. boyundaki gazeteci Claude'ta karar kılıyor. Rebecca; "Claude sürekli seyahat ediyor. Ailesi onun için çok önemli. İyi kalpli ve ilginç birine benziyor. O kendime partner olarak seçebileceğim karakterde bir erkek. Kimliğini gizlemeyen bir donör olduğu için çocuğum ileride babasını tanıma şansına sahip olabilir. Ayrıca kimliğini gizlemediği için yasal olarak döllenme işlemini İngiltere'de gerçekleştirme hakkına sahibim" diyor.

Bu yılın ocak ayında Rebecca, testler ve Claude'm üç tüp spermi için toplam 3 bin pound (7 bin TL) harcadı. Rebecca, İngiltere'de Calude'den çocuk sahibi olabilecek on kadından biri. Julie, ailesine nasıl bebek sahibi olduğunu söylese de iş arkadaşlarına henüz bu konudan bahsetmemiş. Bunun sebebi sperm donörlerinden çocuk sahibi olmanın hala toplum tarafından bir tabu olarak görülmesi.

Birçok kadın Danimarka'nın gen havuzundan yararlanmaya devam ediyor. Böylece İngiltere'de genetik olarak Viking özelliklerine sahip çocukların sayısı her geçen gün artıyor. Kliniklerden birinde çalışan Profesör Gert Bruun Petersen, Danimarka genlerinin gizli istilasının yaygınlaştığını söylüyor. İş hayatındaki kadınlar çocuk yapmayı erteledikçe ve 30 yaşlarının sonuna geldiklerinde sperm donörlerinden hamile kalmayı tercih ettikçe bu istilanın daha da artacağını belirtiyor. Petersen; "Sarı saç, mavi göz ve atletik yapılı bir fizik, Danimarkalıların genel özellikleri. Bu tür fiziksel özellikler Avrupa'da yaygınlaşmaya başladı" diyor ve gülümseyerek şöyle devam ediyor; "Aslında bunun hiçbir sakıncası yok!"