By 25 Mayıs 2012 Devamı →

RADYASYONA BİTKİSEL ÇÖZÜM



Radyasyon aslında güneş ışınlarından ya da bazı doğa olayları vasıtasıyla günlük hayatımızda maruz kaldığımız normal bir olay. Doğal olarak maruz kaldığımız bu miktarın yılda 1-3 mGy (miliGray) civarında olduğu tahmin ediliyor.
Ancak 20. yüzyıldan itibaren gelişen teknolojiler sonucu insanlar günlük yaşamlarında normal sınırların ötesinde radyasyon etkisi ile karşı karşıya kalabiliyor. Bu konuda insanların şahit olduğu şüphesiz en kötü deneyim, II. Dünya Savaşı sırasında ardı ardına Hiroşima ve Nagasaki’ye atılan atom bombaları olmuştur. Atom bombası ile maruz kalınan kişi başına radyasyon miktarının 100 mGy ve üzeri olduğu bildiriliyor. Ancak bombanın öldürücü etkisinden kurtulan ve nispeten düşük miktarda (5-99 mGy) radyasyon etkisine maruz kalan kişilerde kanser gelişimi oranında gözlenen korkunç artış insanların hafızalarında kötü bir anı olarak yer alıyor. Daha sonra yaşanılan Çernobil ve son olarak Japonya’da Fukushima Nükleer Santrali facialarını endişe ile izledik. Fukushima reaktörüne 20 kilometre uzaklıktaki köyde toprakta ölçülen radyasyon miktarı 2-20 mGy, denizde ise 210-4500 mGY olarak ölçülmüş.Bu şekilde doğal olaylar, savaş ya da nükleer kazalar sonucu ya da mesleği gereği (nükleer tıp çalışanı, diş hekimi vd.) zorunlu bir şekilde radyasyona maruz kalınabiliyor. Ancak bir de sağlığımız için maruz kaldığımız radyasyon var. Mesela, tek bir diş röntgeni çekilmesi için 0,005 mGy gibi çok ufak miktarda x-ışını alınırken, bilgisayarlı aksiyal tomografi (CAT) taraması ile karın bölgesinin incelenmesi sırasında 10 mGy veya mamografi sırasında yaklaşık 3 mGY gibi bir radyasyona maruz kalınabiliyor. Tabi bir de kanser radyoterapisi sırasında alınan radyasyonun etkileri var.

NANE VE MELİSA İLE ÖNLEM

İyonize radyasyonun, bazıları vücutta birikerek, birçok olumsuz etkiye yol açabilmektedir. Özellikle kanser riskinde artış en önemlisi. Hatta yol açtığı kalıtımsal değişiklikler, yangı cevabında artış gibi değişiklikler etkinin nesiller boyunca sürmesine neden olabilmektedir. Ayrıca radyoaktif olarak etkilenmiş hücrenin diğer vücut kısımlarına taşınması ile gittiği kısımlardaki dokularda meydana getirdiği hasarlar da önemli bir sorun olarak gösterilmektedir.

Radyasyonun zararlı etkilerini hafifletebilecek bitkiler var mı?

Bu konuda en dikkat çeken bitki nane. Deney hayvanı ve insanlar üzerinde yapılan çalışmalar sonucu çeşitli nane tiplerinin iyonize radyasyonun yaptığı hasarı hafifletebileceği (radyo protektif), redoks ve yangıyı düzenleyerek hücre DNA’sında radyasyonun yol açtığı hasarları onarabileceği ileri sürülmektedir. Tarla nanesi (Mentha arvensis) özütünün (kloroform ile) deney hayvanlarına vetilmesi ile çok yüksek miktarda iyonize gama ışınlarının etkisinden koruyabildiği, tıbbi nanenin (Mentha piperita) ise sulu özütü ve nane yağının ivegen radyasyon belirtileri; kemik iliği depresyonu, mide-bağırsak epitelinde yaptığı etkileri ve buna bağlı ölümleri önleyebildiği gözlenmiştir. Nane çayının ayrıca deney hayvanlarında radyonun etkisine bağlı olarak azalan sperm oluşumunu onardığı bildirilmektedir.

Yine redoks düzenleyici etkisi ile ön plana çıkan ve hoş aroma kokusu ile yatıştırıcı özelliğinde yararlandığımız melisa (oğulotu) bitkisinin radyasyon hasarları üzerinde etkili olabileceği bildirilmektedir. Yapılan bir açık klinik çalışmada radyoloji kliniği çalışanlarına 30 gün süresince günde iki defa melisa çayı (bir büyük bardak içinde 1,5 gram bitki) uygulanmış. Süre sonunda gönüllü klinik çalışanlarının kan örneklerinde DNA hasarının göstergesi olan aşırı oksidatif stres seviyelerinde belirgin bir azalma gözlenmiş. Dolayısıyla son derece güvenilir ve hoş lezzete sahip melisa çayının uzun süreli olarak kullanılması radyasyona bağlı risklerin azaltılması bakımından önerilebilir.

Sonuç olarak günlük olağan yaşantımız sırasında isteyerek (güneşlenmek), bilerek (tomografi, röntgen vd.) ya da istemeden (çevresel etkenler) veya mesleğimiz gereği (hekim, mühendis, teknisyen, vd.) radyasyon etkisine maruz kalabiliyoruz. Normal sınırlar içerisinde kadığında bir sorun yok, ama! Bu nedenle, sıklıkla nane ve melisa çayını tüketmekte yarar var. Ancak burada bir uyarı yapmakta yarar var. Baharatçılarda melisa çayı olarak çoğunlukla daha ucuz olduğu için “yalancı melisa” yani Aloysia triphylla bitkisinin satıldığını görüyorum. Bu bitkinin melisa (oğulotu) bitkisi ile hiçbir ilişkisi yok. Dolayısıyla etki de beklememek gerekir.

Radyasyon tedavisinde yan etkiler azaltılır…

Kanser radyoterapisi uygulanan hastalarda yan etkilerin hafifletilmesini sağlayabilecek ve tedavi uygulamasının etkinliği artırabilecek bazı seçeneklerden bahsetmek istiyorum.

Bu konuda öne çıkan bitkilerden biri ginseng kökü. Nazofarinks kanseri hastaları iki gruba ayrılarak bir gruba sadece radyoterapi, diğer gruba ise radyoterapinin yanı sıra Kore ginsenginin (bilimsel adı Panax ginseng) polisakaritleri uygulanmış. Bir yıl sonra her iki gruptaki hastaların da yaşama oranı benzer (yüzde 96.6 sadece radyasyon alanlar; yüzde 100 ginseng ile birlikte uygulananlar) olmasına karşılık, ginseng ile birlikte radyoterapi uygulanan hastalarda doğal katil hücrelerin (doğal bağışıklık sisteminin elemanları) sayısının belirgin bir şekilde artış gösterdiği tespit edilmiş. Bir başka klinik çalışmada ise servikal (boyun) kanser hastalarında Kore ginsengi uygulanmasıyla bilhassa kemik iliği üzerindeki yan etkilerinin önemli ölçüde hafifletilebildiği bildiriliyor.

SAÇ DÖKÜLMESİNİ ÖNLEYEBİLİR

Klinik çalışmaların haricinde bu bulguları destekleyen deneysel çalışmalar da bulunuyor. Radyasyon uygulanan farelerde ginsengin sulu özütünün uygulanmasıyla radyasyona bağlı tüy dökülmesinin azaltılabildiği ve düşen tüylerin tekrar çıkma hızının arttığı gözlenmiş. Dolayısıyla insanlarda saç dökülmesinin önlenmesi bakımından yararlı olabilir. Bir başka çalışmada ise Amerikan ginsenginin (bilimsel adı Panax quinquefolius) de deneysel radyasyon etkisini önleyebileceği bildiririliyor. Diğer taraftan, bilimsel adı Eleutherococcus senticosus’ olarak bilinen ancak Kore ginsenginden çok farklı bileşime sahip Sibirya ginsenginin etkisinin daha düşük olduğu gözlenmiş. Rusya’da yapılan bir klinik çalışmada Meme kanseri hastalarında radyasyon tedavisinin bağışıklık sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini hafiflettiği bildiriliyor.

KIR İĞDESİ YAĞI DA FAYDALI

Kır iğdesi (bilimsel adı Hippophae rhamnoides, İngilizcesi sea buckthorn) turuncu renkli meyveleri antioksidan etkili karotenoit ve flavonoitler, tohumları ise kıymetli bir yağ taşıyor. Yaptığımız çalışmalarda bu yağın deney hayvanlarında ülser tedavisinde etkili olduğunu tespit etmiştik. Ayrıca yara iyileştirici özellikte olduğundan dermatolojik ürünlerde de yararlanılıyor. Meyve özütünün deneysel olarak hücreleri iyonize radyasyonun etkilerinde koruduğu (etki şekli topoizomeraz I inhibisyonu, redoks modülasyonu, kromatin stabilizasyonu suretiyle) tespit edilmiş. Bu özütün radyasyon uygulanan farelere verilmesiyle yaşama oranı yüzde 82 iken özüt verilmeyen farelerde yüzde sıfır, yani hiçbiri kurtulamamış. Başka bir çalışmada ise önceden kır iğdesi özütü verilerek koşullandırılan farelerde radyasyonun yol açacağı sperm sayısı azalması ve bağışıklık işlevlerinde azalma gibi sorunların önlenebildiği bildiriliyor.

Diğer taraftan, radyasyonun etkilerini önlediği iddia edilen aloe vera polisakarit özütüyle yapılan çalışmalarda boş ilaç (plasebo) verilen gruba göre bir farklılık görülememiş.

Sonuç olarak, bazı bitkilerin isteyerek ya da istemeden maruz kalınabilecek iyonize radyasyonun olumsuz etkilerinin önlenmesinde yararlı olabileceği görülüyor. Şüphesiz deneysel bulguları destekleyici klinik çalışma sayısı etkinliğin tam olarak değerlendirilmesi bakımından yeterli değil. Diğer bir husus ise radyoterapi alan hastalarda adaptojen (ginseng) etkili bitkilerin olumlu etkileri bulunduğunu gösteren bu klinik çalışmaların sınırlı bir toplumda; Çin, Kore ve Rusya’da yapılmış olması. Ancak özellikle Kore ginsenginin sağlığımız üzerinde daha önceden de açıkladığım çok sayıda yararları göz önüne alındığında ginseng uygulamasının her bakımdan yararlı olabileceğini düşünüyorum.

Prof.Dr. Erdem YEŞİLADAProf. Dr. Erdem YEŞİLADA
Sorularınız İçin :
eyesilada@yeditepe.edu.tr

* Egzersiz Sonrası Vişne ve Kiraz Yiyin
* Zerdeçal Mucizesi ile Tanışın
* Mate Çayı ile Kilo Vermek
* Omega-3 Kapsülü mü Balık mı?
* Sarımsak Hapı Şeker Hastalarında Yararlı mı?
* Sağlık Oyunları
* Artrit Şikayetlerini Hafifletmek İçin
* Düşük Kalorili Beslen Uzun Yaşa
* Anne Sütünü Arttıran Bitkileri Seçerken
* Biberiye Hızlı Düşünmeyi Geliştiriyor
* Zeytin Yaprağı Özütü ile Eklem Tedavisi
* Her Bitki Aktarda Satılmayacak
* Soya Ürünleri ve Yüksek Tansiyon
*
Deva ve Zehir Arasında İnce Çizgi
* Konsantrasyon Sorunlarına Karşı
* Soğuk Alğınlığına Karşı Yeşil Çay
* Nar Suyu Romatizma Ağrılarını Hafifletir
* Sağlık Yap-Boz Oyunu mu?
* Baharatlar Sağlık Deposu
* Kemik Erimesine Karşı Kuru Erik
* Noni Meyvesi Yeni Sağlık Modası mı?
* Doğadan Gelen Sağlık : Bitki Çayları
* Ihlamur Doğal Dopinginiz Olsun
* Alzheimer ve B Vitamini
* İdrar Yolu Enfeksiyonlarına Karşı
* Kolin ve Lesitin Desteği
* Keten Tohumu Yağı ve Yüksek Kolestrol
* Badem Kan Şekerini Düşürüyor
* Kırmızı Meyveler Meme Kanserini Önler mi?
* Guarana ve Kemoterapi
* Badem ile Kolestrol Kontrolü
* Metabolik Sendrom ve Bitkisel Çözümler
* Sonbahar İçin Bitkisel Çaylar
* Eklem Kireçlenmesinde Beslenme
* Nanoteknoloji Zararlı mı?
* Çay Algılamayı Etkiliyor
* Kahve Tansiyonu Yükseltir mi?
* Hamilelikte Çemen Tohumu Kullanımı
* Tip 2 Diyabetin İlacı Çemen Otu Tohumu
* Safranın Kısırlık Üzerine Etkisi
* Tarçın Alzheimer’den Korur mu?
* Spor ve Diyet Yapmadan Zayıflanır mı?
* Ortalama Yaşam Süresi Nasıl Uzuyor?
* Mate Çayı Zayıflatır mı?
* Eklem Kireçlenmesinde Glukozamin Kullanımı
* Şerbetçi otu Sinirsel Uykusuzluğun İlacı
* Zayıflama ilaçları ile Gelen Ölümler
* Altın Çilek Efsanesi
* Hamilelikte Hangi Bitkisel İlaçlar Kullanılabilir?
* Hamilelikte Bitkisel İlaç Kullanımı
* Alzheimer ve Demansı Önlemek için
* Şeker Hastaları İçin Muhteşem Üçlü
* Bitkilerin İlaç Haline Gelmesi Zararlı mı?
* Doğru Bitkisel Tedavi Nasıl Olmalı?
* İdrar Yolu Enfeksiyonu için Kranberi
* Damar Sertliğine Karşı Siyah Çikolata
* Ekinezya Tablet Kullanmayın
* Meyve ve Sebze Kanserden Korur mu?
* Yüksek Tansiyon ve Kolestrol içn Zeytinyaprağı
* Menopozdaki Kadınları Sarı Kantaron Kurtarıyor
* Sarı Kantaron ve Yaraları İyileştirme Gücü

Tüm Yazıları…

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Erdem Yeşilada

Etiketler:, , , , , ,


Comments are closed.