By 10 Aralık 2010 Devamı →

PANKREAS KANSERİNDE ERKEN TEŞHİS



Altı soruda pankreas kanseri

Pankreas kanserinde hastalığın sessiz ve derinden seyretmesi, erken dönemde belirti vermemesi, belirtiler ortaya çıktığında da sorunun oldukça ileri aşamalara gelmiş olması İse erken teşhisi zorlaştırıyor.

Pankreas kanserine ilişkin sık sorulan bazı sorular ve yanıtları şunlar:

* Genetik olabilir mi?

Bazı kanserlerde genetik faktör önemli. Mesela meme kanserine yakalanmış bir anne, teyze ya da anneanneniz varsa sizin de riskiniz artıyor. Aynı durum kalın bağırsak ve prostat kanserleri içinde söz konusu olabiliyor ama pankreas kanserinin genetik mirasla ilişkili olduğunu gösteren net bir bilgi yok. Çok çok nadir olarak “pankreas kanserinin yoğun görüldüğü bazı aileler” var ama bu çok istisnai bir durum, şimdilik genetik mirasın önemli bir unsur olmadığını söylemek mümkün.

* Yeme içme ilişkisi var mı?

Bu konuda da net bir bilgiye sahip değiliz. Doğrudan pankreas kanseri nedeni olabilecek belirli bir yiyecek bilinmiyor. Bununla birlikte yiyeceklere karışan hormonlar, antibiyotikler, deterjan katkıları, böcek öldürücü kimyasallar ve daha pek çok kanserojen kimyasalın bu işte katkısının olması mümkün.

Kolalı içeceklerle ilişkili olabileceğini gösteren bulgular var. Prensip olarak doğal, dengeli ve sağlıklı beslenmek bol bol sebze ve meyve yemek pankreas kanserinden korunmamada da önemli. Ben, özelikle tekrar tekrar kullanılan kızartmalık yağların -ve içindeki trans yağ asitlerinin diğer yanmış-, kömürleşmiş kanserojenlerin-boyalı sentetik katkıların, muhtemelen tatlandırıcıların, fast food yiyeceklerde bulunabilecek bazı zararlı maddelerin, yine bazı yiyeceklere karışabilen nitrozamin benzeri kanserojenlerin önemli oldukları kanaatindeyim.

Alkol konusunda dikkatli olmak lazım. Sigaraya gelince… Çok ama çok etkili bir risk faktörü olduğu belirtiliyor.

Hangi İşaretler Önemli?

Hastalığın erken işaretleri ne yazık ki yok! Mide bölgesi ve civarında yerleşmiş sürekli ağrılar, gastrit, ülser, reflü gibi nedenlere bağlanarak geçiştirilir ki bu yanlış bir davranıştır. Ağrıların yemeklerler geçmemesi ya da artması önemli. İştahsızlık, bulantı, kusma, kilo kaybı, karında yaygın ağrılar, bele vuran şiddetli kramplar, özellikle ağrıların öne eğilince azalması ve zaman zaman kuşak tarzında tüm karna bele yayılması çok önemli belirtiler. İleri dönemlerde sarılık ortaya çıkabiliyor.

* Erken teşhis için ne yapmalı?

Kan analizleriyle erken tanı koymak mümkün değil. Pankreas kanseriyle ilişkili bir tümör işareti var (Ca 19-9) ama güvenilirliği sınırlı. Bu işaret teşhisten çok tedavinin değerlendirilmesinde önem taşıyor. Ekonomik imkânı olanlara zaman zaman uygulanabilirse de tanı değerinin güvenli olmadığı kesindir. Tekrar belirtelim, bu test pankreas kanseri dışında pek çok durumda, mesela mide ve safra kesesi hastalıklarında, pankreasın kanserle ilişkili olmayan sorunlarında da pozitifleşebiliyor.

* Görüntüleme testleri işe yarıyor mu?

Yıllık rutin taramalarda şansımız varsa dikkatli bir ultrason incelemesi bile pankreasınızdaki kuşkulu bir lezyonu gösterebiliyor. Tabii ki ultrasona bakarak tanı koymak doğru değil. Ama yine de yıllık sağlık taramalarında -en azından yılda bir kez karın içi organların ultrasonografik olarak gözden geçirmenin önemli olduğu kanaatindeyim- pankreası dikkatle incelemekte fayda var.

Kuşkulu durumlarda başta MRI olmak üzere diğer görüntüleme yöntemlerinden de faydalanmak lazım. Dikkat edilmesi gereken nokta kist, psödokist, nodülasyon gibi oluşumları kanserle karıştırmamak ama pankreasta saptanan her kitleyi kanser olmadığından emin oluncaya kadar tetkik etmektir.

* Korunmak mümkün mü?

Pankreas kanserini önlemek için doğrudan etkili bir besin desteği ya da ilaç yok. Sağlıklı yaşamın genel kurallarına dikkat etmek özellikle kanserojenlerle kirlenmiş yiyecek içeceklerden uzak durmak çok önemli. Uyku, istirahat, daha az stresli bir hayat, daha huzurlu bir yaşam şekli her kanserde olduğu gibi pankreas kanserinden korunmada da faydalı olmalı.

Bazı antioksidanların özellikle domatesteki likopenin yeşil çaydaki karışımların korunmaya destek olabileceğini gösteren çalışmalar var. Dr. Sualp Tansan, “Kolalı içecekler ve sigaradan uzak durmak en etkili korunmadır” diyor.

Pankreas Kanseri Belirtileri ve Tedavi
Pankreas Kanserine Alternetif Tedavi Prof.Dr. Erkan Topuz
Pankreas Kanseri Tedavisine Danıştay Onayı

Prof.Dr. Osman MÜFTÜOĞLU



Ceyla Gölcüklü

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Osman Müftüoğlu


Comments are closed.