By 14 Nisan 2012 Devamı →

OMEGA-3 KAPSÜLÜ MÜ BALIK MI TÜKETMELİ?



Günde en az bir gram omega-3 balık yağı için tüketmemiz gereken balık miktarı 40-450 gram arasında. Yani 2-3 gram omega-3 için yaklaşık bir kilo balık tüketilmeli. Ancak balık yiyerek alacağımız protein ve mineraller de sadece omega-3 yağ asidi taşıyan kapsüllerden sağlanamıyor.
Omega-3 mü Balık mı?Geçen hafta limonotu ile omega-3 yağ asitlerinin birlikte uygulanmasıyla artrit şikayetlerinde klinik olarak gözlenen olumlu gelişmeden bahsederken aklıma bir soru takıldı. Balık yemek mi, yoksa omega-3 kapsülü ya da balık yağı tüketmek mi daha etkili olur?
Aslında bu konuyu iki yıl önce de yüzeysel bir şekilde incelemiştim. O yazımda, soğuk denizlerde bulunan minik deniz planktonlarının (algler, böcekler) omega-3 yağ asitleri bakımından zengin olduğunu, dolayısıyla bu planktonları yiyen soğuk deniz balıklarının tüketilmesi gerektiğinden bahsetmiştim. Dolayısıyla ülkemizdeki balıklarda yeterli miktar omega-3 bulunamayacağı düşüncesinde olduğumu belirtmiştim. Acaba ülkemizde yetişen balık türlerinde omega-3 yağ asitlerinin oranı nedir?
Bilimsel yayın indekslerini incelediğimde, maalesef ülkemiz balıklarıyla ilgili bu şekilde bir çalışmanın bulunmadığını gördüm. Varsa da ulusal düzeyde yayınlarda kalmış olabilir! İşin acıklı tarafı Yunanistan balıklarıyla ilgili istediğim ölçekte bir yayın iki hafta önce yayımlanmış. Kısmen aynı denizleri paylaşmamız nedeniyle buradaki bulgular bir fikir verebilir. Bilindiği gibi omega-3 yağ asitlerinin etkisi ve kalitesi içerisinde bulunan iki bileşenin birbirine oranıyla değerlendirilmektedir. 20 karbonlu ve beş çifte bağlı eikozapentaenoik asit (EPA) ve 22 karbonlu ve altı çifte bağlı dokozahekzaenoik asit (DHA). Çalışmada yüz gram balık eti için EPA/DHA oranları şu şekilde tespit edilmiş (gram/100 gram): Sardunya için 1,18/2,76; küpes balığı için 0,37/1,99; uskumru için 1,1/1,52; levrek için 1,23/1,46; alabalık için 1,0/1,24 ve berlam balığı için 0,26/0,45.
Rakamlar arasında büyük fark var
Balıkların sağlık için değerini ortaya koyan bir başka ölçüt ise omega-3 yağlarının omega-6 yağlarına oranı. Kültür balıklarında omega-3/omega-6 oranı 1,01/3,67 gibi çok düşük bir orandayken, doğal ortamda yetişen deniz balıkları için 6,80/19,0 olarak belirlenmiş. Ayrıca balıklarda magnezyum, çinko ve demir gibi vücudumuz için yararlı elementler de iyi seviyelerde bulunmuş. Peki bu oranlar Atlas Okyanusu gibi daha soğuk ve derin denizlerde yaşayan balıklar için nasıl? Balık yağı elde edilen morina balığında 14,56/33,01 ve Atlas Okyanusunda yetiştirilen somon balığında 6,64/10,01. Görüldüğü gibi rakamlar arasında büyük fark var. Yeni Zelanda denizlerinde yetişen somon balığıyla (okyanus balığı) yapılan yeni bir klinik çalışmada iki ay süresince haftada iki defa 120 gram somon yenmesiyle sağlanan kan EPA/DHA seviyesinin, bu süre içerisinde günde dört kez omega-3 kapsülü tüketilmesiyle sağlanabildiği gözlenmiş.
Günde en az bir gram omega-3 balık yağı sağlayabilmek için tüketilmesi gereken balık miktarı 40-450 gram arasında. Yani önerilen 2-3 gram omega-3 için yaklaşık bir kilo balık tüketmek gerekiyor. Diğer taraftan balık tüketilmesiyle alınan protein ve mineraller (magnezyum, selenyum, demir) sadece omega-3 yağ asidi taşıyan preparatların (kapsül veya balık yağı) kullanılmasıyla sağlanamayacaktır. Ancak burada değerlendirilmesi gereken bir başka husus ise denizlerde kirlenmelere bağlı olarak balık yenildiğinde vücuda alınabilecek toksinlerdir. Bilhassa hamile ve çocuklar gibi korunması gereken kesimlerde dikkat edilmesi gereken bir husus.
Pişirme şekli önemli
Balığın pişirme şekli de yağ asidi bileşimini belirgin bir şekilde etkilemektedir. Yeni bir çalışmada çiftlik somonu (yağlı et) ve morina balığı (yağsız et) sızma zeytinyağı ve ayçiçeği yağı içerisinde kızartıldığında omega-6/omega-3 yağ asidi oranındaki değişim incelenmiş. Yağlı balık etini kızartmanın omega-6/omega-3 yağ asidi oranında fazla bir fark yaratmadığı, ancak yağsız ette kızartmayla omega-6 yağı büyük bir oranda yükseldiği görülmüş. Bu sonucu bizim balıklar için yorumlarsak; bizim balıklarda yağ oranı düşük olduğundan kızartma balık yemeyi tercih ederseniz, yararlı omega-3 oranı daha da düşüyor.
Sonuç olarak omega-3 yağ asitlerinin sağlığımız için önemine ilişkin bildirilen önemli yararların ülkemiz denizlerinde yetişen balıklar tüketilerek sağlanması pek mümkün görünmüyor. En azından mevcut bilgiler böyle. Balık yemekten zevk alıyorsanız ve Japonlar gibi çiğ balık yeme alışkanlığınız yoksa buğulama gibi pişirme şekilleri tercih edilmeli. Ama bildirilen etkilerinden yararlanabilmek için omega-3 kapsülleri ya da balık yağı desteği gerekiyor. Benim gibi balık yemekten pek hoşlanmıyorsanız zaten omega-3 preparatları kullanmaktan başka seçeneğiniz yok.
Prof.Dr. Erdem YEŞİLADAProf. Dr. Erdem YEŞİLADA
Sorularınız İçin :
eyesilada@yeditepe.edu.tr* Sarımsak Hapı Şeker Hastalarında Yararlı mı?
* Sağlık Oyunları
* Artrit Şikayetlerini Hafifletmek İçin
* Düşük Kalorili Beslen Uzun Yaşa
* Anne Sütünü Arttıran Bitkileri Seçerken
* Biberiye Hızlı Düşünmeyi Geliştiriyor
* Zeytin Yaprağı Özütü ile Eklem Tedavisi
* Her Bitki Aktarda Satılmayacak
* Soya Ürünleri ve Yüksek Tansiyon
*
Deva ve Zehir Arasında İnce Çizgi
* Konsantrasyon Sorunlarına Karşı
* Soğuk Alğınlığına Karşı Yeşil Çay
* Nar Suyu Romatizma Ağrılarını Hafifletir
* Sağlık Yap-Boz Oyunu mu?
* Baharatlar Sağlık Deposu
* Kemik Erimesine Karşı Kuru Erik
* Noni Meyvesi Yeni Sağlık Modası mı?
* Doğadan Gelen Sağlık : Bitki Çayları
* Ihlamur Doğal Dopinginiz Olsun
* Alzheimer ve B Vitamini
* İdrar Yolu Enfeksiyonlarına Karşı
* Kolin ve Lesitin Desteği
* Keten Tohumu Yağı ve Yüksek Kolestrol
* Badem Kan Şekerini Düşürüyor
* Kırmızı Meyveler Meme Kanserini Önler mi?
* Guarana ve Kemoterapi
* Badem ile Kolestrol Kontrolü
* Metabolik Sendrom ve Bitkisel Çözümler
* Sonbahar İçin Bitkisel Çaylar
* Eklem Kireçlenmesinde Beslenme
* Nanoteknoloji Zararlı mı?
* Çay Algılamayı Etkiliyor
* Kahve Tansiyonu Yükseltir mi?
* Hamilelikte Çemen Tohumu Kullanımı
* Tip 2 Diyabetin İlacı Çemen Otu Tohumu
* Safranın Kısırlık Üzerine Etkisi
* Tarçın Alzheimer’den Korur mu?
* Spor ve Diyet Yapmadan Zayıflanır mı?
* Ortalama Yaşam Süresi Nasıl Uzuyor?
* Mate Çayı Zayıflatır mı?
* Eklem Kireçlenmesinde Glukozamin Kullanımı
* Şerbetçi otu Sinirsel Uykusuzluğun İlacı
* Zayıflama ilaçları ile Gelen Ölümler
* Altın Çilek Efsanesi
* Hamilelikte Hangi Bitkisel İlaçlar Kullanılabilir?
* Hamilelikte Bitkisel İlaç Kullanımı
* Alzheimer ve Demansı Önlemek için
* Şeker Hastaları İçin Muhteşem Üçlü
* Bitkilerin İlaç Haline Gelmesi Zararlı mı?
* Doğru Bitkisel Tedavi Nasıl Olmalı?
* İdrar Yolu Enfeksiyonu için Kranberi
* Damar Sertliğine Karşı Siyah Çikolata
* Ekinezya Tablet Kullanmayın
* Meyve ve Sebze Kanserden Korur mu?
* Yüksek Tansiyon ve Kolestrol içn Zeytinyaprağı
* Menopozdaki Kadınları Sarı Kantaron Kurtarıyor
* Sarı Kantaron ve Yaraları İyileştirme Gücü

Tüm Yazıları…

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Erdem Yeşilada

Etiketler:, ,


Comments are closed.