By 25 Temmuz 2012 Devamı →

MEYAN KÖKÜ MUCİZESİ



Hafta içinde gazetelerde meyanın 2012 yılının bitkisi seçildiğine dair bir haber yer alıyordu. Aslında haber eski, Nisan ayında Almanya Berlin’deki Max Planck Enstitüsü moleküler genetik laboratuarlarında meyan kökünden tip-2 şeker hastalığında etkili olabilecek bir maddenin izole edilmesi nedeniyle böyle bir değerlendirme yapılmış. Bence meyanın değerini bir yılla sınırlamak yanlış. Neden mi?
Meyan KöküUzakdoğu tababetinde meyan kökü Japonca ‘kanzou’ ya da Çince ‘gan cao’ adıyla beş bin yıldır bitkisel ilaçlar arasında en değerli konumda yer alıyor, her formül içerisine emilimi ve etkinliğini düzenlemek amacıyla ilave ediliyor. Eski Avrupa bitkisel ilaç belgelerinde de meyan kökünün bitkisel ilaç karışımlarının içerisine aynı amaçlarla edildiği bilgisi yer alıyor ve bu nedenle ‘orkestra şefi’ olarak adlandırılıyor.Meyan kökü (Latince bilimsel adı glycyrrhiza glabra) içerisinde başlıca etkili madde glisirizin adı verilen bir saponin ve şekerden 50-60 defa daha tatlı. Bu madde meyanın birçok etkisinde temel rol oynuyor. Dolayısıyla meyan kökü kalitesinin değerlendirilmesinde önemli. Peki dünyadaki en kaliteli meyan nerede yetişiyor: TÜRKİYE’de…

Tüm dünyada taçlandırılan meyanın ülkemizdeki değeri nedir diye sorarsanız: SIFIR.

Tarlalarda ‘istenmeden biten ot’ statüsünde… Kökler para ettiği için tarlasını süren köylü ya da toplayıcılar tüccara satar. Birkaç defa meyan kökünden meyan balı elde etmek için tesis kurulmuş ama pazarlamayı beceremedikleri için ya da doğal kaynak yetersizliğinden kapanmış (bitkinin kültürünü yapmak yerine fabrika kapatılmış). Şimdilerde meyan balı üreten bir tesis var. Meyan bitkisinin yayılan şehir alanlar, köyden şehre göç, sulak tarım alanlarında artış ve kuvvetli yabani ot ilaçlarının kullanımı gibi etkenler ile yaygınlığı son derece azalmış. Doğadan bilinçsizce toplanan kökler tüccara veya ihracatçılara satılıyor. Kimse çıkıp da yetiştirmeye çalışmıyor. Yurtdışına gönderilen meyan ise meyan kökleri işlenerek ya tütün ve gıda endüstrisinde ya da içerisindeki maddeler ayrıştırılarak binlerce katı fiyat ile satılıyor.

İlginç, daha doğrusu komik olan ülkemizde meyanın bir-iki boğaz pastili haricinde hiçbir preparatı bulunmuyor. Eskiden satılan meyan balı çubuklarını bulmak da zor artık. Meyan balı sıvı halde iç piyasa için sınırlı miktarda üretiliyor. Adana (aşlama)-Şanlıurfa (biyan balı) arasındaki bölgede yazın serinletici ve kuvvet verici bir içecek olarak popüler.

İLAÇLA ZEHİR ARASINDAKİ FARK

Ara sıra bazı kişilerin meyanın zararlı olduğu konusunda bazı beyanlarına rastlıyorum. Bu yanlış değerlendirme kanımca kişilerin yeterli bilgiye sahip olmamasından kaynaklanıyor. 40 yıl kadar önce glisirizinin bir türevi (karbenoksolon) mide mukozasını onarıcı etkisi nedeniyle ülser hastalarında tedavi amacıyla ilaç halinde piyasaya sürülmüştü. Ancak ülseri tedavi etmek için uygulanan miktarlarda özellikle yüksek tansiyon hastalarında daha belirgin olarak vücutta ödem yaptığı gözlendi (bilgi notu: karaciğerde bir enzimi baskılaması nedeniyle böbreküstü bezlerinden salgılanan ACTH hormonu yeterince yıkılamadığından vücutta birikiyor ve su tutulmasına yol açıyor). Bunun üzerine ilaç piyasadan çekildi. Ancak bu uygulamanın meyan köküne mal edilmesini haksızlık olarak değerlendiriyorum. Ünlü ilaç bilimcisi Paraselsus’un da belirttiği gibi ilaç ve zehir arasındaki fark miktarıdır. Dolayısıyla ilacın uygulandığı miktarda gözlenen yan etkilerin meyanın ufak miktarlarda kullanılmasıyla gözlenmesi beklenemez. Öyle olsaydı aşlama, biyan balı içen bölge halklarının davul gibi şişmesi gerekirdi! Ya da Uzakdoğu halklarında aynı şekilde etkiler gözlenirdi.

PAZARLAMA STRATEJİSİ

Meyanın temel etkili bileşenleri glisirizin (saponin yapısında) ve likuritinin (flavon yapısında) balgam söktürücü ve kuvvetli yangı giderici özelliği nedeniyle soğuk algınlığı ve öksürük tedavisinde etkisi ön plana çıkmaktadır. Ayrıca deney hayvanlarında çeşitli ajanlarla oluşturulan karaciğer hasarını önlediği gösterilmiştir. Virüsler üzerinde etkisi nedeniye aft tedavisinde yararlanılmaktadır. Meyanın yılın bitkisi olarak gösterilmesini sağlayan yukarıda bahsettiğim çalışmada ise meyan içerisinde bulunan amorfrutinlerin tip-2 şeker hastalarında gösterdiği etki. Araştırıcılar bu maddenin hücrelerin yağ ve şeker metabolizmasını düzenleyen bir reseptöre (PPAR-gama) doğrudan bağlanarak kanda yağ ve şeker oranını düşürdüğünü tespit etmişler. Aslında bu reseptör etkili zayıflama ilaçları ya da metabolik sendromu önleyecek ilaçlar geliştirmek amacıyla günümüz araştırıcılarının dikkatini çekmektedir. Ancak bu çalışmayı okuduğumda bir pazarlama stratejisi sezinledim. Neden mi? Çalışmada amorfrutinlerin köklerde çok düşük miktarda bulunduğu, dolayısıyla meyan kökü çayı içerek ya da meyan balı yenerek kan şekerini düşürücü etkisinin sağlanamayacağı; mutlaka ilaç halinde yüksek derişimde alınması gerektiği belirtiliyor. Bu nedenle meyan kökü bir pazarlama taktiği olarak yılın bitkisi olarak lanse edilse de bence hala binlerce yılın bitkisidir.

Meyan Kökü Nasıl Kullanılır? Prof.Dr. Erkan Topuz
Meyan Şerbeti Kullanırken Dikkat
Meyan Kökü Yılın Bitkisi Seçildi

Prof.Dr. Erdem YEŞİLADAProf. Dr. Erdem YEŞİLADA
Sorularınız İçin :
eyesilada@yeditepe.edu.tr

* Ginko Biloba’nın Faydaları
* Sahil Çamı’nın Faydaları
* Karbonhidrat Emişimini Azaltarak Zayıflayın
* Zayıflama Tutkusu Riske Dönüşmesin
* Sakız Çiğnemek Zayıflatır mı?
* Radyasyona Bitkisel Çözüm
* Egzersiz Sonrası Vişne ve Kiraz Yiyin
* Zerdeçal Mucizesi ile Tanışın
* Mate Çayı ile Kilo Vermek
* Omega-3 Kapsülü mü Balık mı?
* Sarımsak Hapı Şeker Hastalarında Yararlı mı?
* Sağlık Oyunları
* Artrit Şikayetlerini Hafifletmek İçin
* Düşük Kalorili Beslen Uzun Yaşa
* Anne Sütünü Arttıran Bitkileri Seçerken
* Biberiye Hızlı Düşünmeyi Geliştiriyor
* Zeytin Yaprağı Özütü ile Eklem Tedavisi
* Her Bitki Aktarda Satılmayacak
* Soya Ürünleri ve Yüksek Tansiyon
*
Deva ve Zehir Arasında İnce Çizgi
* Konsantrasyon Sorunlarına Karşı
* Soğuk Alğınlığına Karşı Yeşil Çay
* Nar Suyu Romatizma Ağrılarını Hafifletir
* Sağlık Yap-Boz Oyunu mu?
* Baharatlar Sağlık Deposu
* Kemik Erimesine Karşı Kuru Erik
* Noni Meyvesi Yeni Sağlık Modası mı?
* Doğadan Gelen Sağlık : Bitki Çayları
* Ihlamur Doğal Dopinginiz Olsun
* Alzheimer ve B Vitamini
* İdrar Yolu Enfeksiyonlarına Karşı
* Kolin ve Lesitin Desteği
* Keten Tohumu Yağı ve Yüksek Kolestrol
* Badem Kan Şekerini Düşürüyor
* Kırmızı Meyveler Meme Kanserini Önler mi?
* Guarana ve Kemoterapi
* Badem ile Kolestrol Kontrolü
* Metabolik Sendrom ve Bitkisel Çözümler
* Sonbahar İçin Bitkisel Çaylar
* Eklem Kireçlenmesinde Beslenme
* Nanoteknoloji Zararlı mı?
* Çay Algılamayı Etkiliyor
* Kahve Tansiyonu Yükseltir mi?
* Hamilelikte Çemen Tohumu Kullanımı
* Tip 2 Diyabetin İlacı Çemen Otu Tohumu
* Safranın Kısırlık Üzerine Etkisi
* Tarçın Alzheimer’den Korur mu?
* Spor ve Diyet Yapmadan Zayıflanır mı?
* Ortalama Yaşam Süresi Nasıl Uzuyor?
* Mate Çayı Zayıflatır mı?
* Eklem Kireçlenmesinde Glukozamin Kullanımı
* Şerbetçi otu Sinirsel Uykusuzluğun İlacı
* Zayıflama ilaçları ile Gelen Ölümler
* Altın Çilek Efsanesi
* Hamilelikte Hangi Bitkisel İlaçlar Kullanılabilir?
* Hamilelikte Bitkisel İlaç Kullanımı
* Alzheimer ve Demansı Önlemek için
* Şeker Hastaları İçin Muhteşem Üçlü
* Bitkilerin İlaç Haline Gelmesi Zararlı mı?
* Doğru Bitkisel Tedavi Nasıl Olmalı?
* İdrar Yolu Enfeksiyonu için Kranberi
* Damar Sertliğine Karşı Siyah Çikolata
* Ekinezya Tablet Kullanmayın
* Meyve ve Sebze Kanserden Korur mu?
* Yüksek Tansiyon ve Kolestrol içn Zeytinyaprağı
* Menopozdaki Kadınları Sarı Kantaron Kurtarıyor
* Sarı Kantaron ve Yaraları İyileştirme Gücü

Tüm Yazıları…

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Erdem Yeşilada

Etiketler:,


Comments are closed.