By 06 Mart 2013 Devamı →

KORKUTAN ALERJİK HASTALIK ANAFİLAKSİ



Aniden ortaya çıkan, vücudu etkileyen, kısa sürede ölümle sonuçlanabilen anafilaksinin, en korkulan alerjik hastalık olduğu bildirildi.

Anafilaksi NedirKaradeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fazıl Orhan, ‘alerjik şok‘ ismiyle de bilinen anafilaksinin, ölüm potansiyeli taşıyan alerjik bir reaksiyon olduğunu söyledi.

Birçok alerjenin anafilaksiye neden olabileceğini belirten Orhan, ”Anafilaksi, etkenle karşılaştıktan sonra genelde ilk iki saat içinde karşımıza çıkan deride döküntüler, vücudun belli bölgelerinde şişmeler, nefes darlığı, hışıltı, boğazda sıkışma hissi, ötme sesi ve öksürükle, şoka hatta ölüme kadar giden alerjik bir reaksiyondur. Bazen belirtiler saniyeler içinde bile ortaya çıkabilir” dedi.

Anafilaksi ile ilgili Türkiye’de birçok çalışma yapıldığını ifade eden Orhan, ”Bu çalışmalarda anafilaksinin çocuklarda görülme nedenlerine baktığımızda, besinler birinci sıradadır. İkinci sırada ise arı zehiri gelir. Üçüncü sırada da ilaçlar bulunuyor. Bunun dışında da birçok sebep anafilaksi nedenleri arasında sayılabilir. Bir kısım hastada da herhangi bir neden bulamayız ama reaksiyonun genel klinik görüntüsünden hastanın anafilaksi olduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.

DAKİKALAR İÇİNDE ORTAYA ÇIKAR

Orhan, anafilaksinin dakikalar içinde ortaya çıkarak çok hızlı seyreden bir hastalık olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

”Hastalığın tedavi aşamasında bizim için saniyeler bile önemli. Biz mutlaka besin anafilaksisi, arı anafilaksisi olan hastalarımıza adrenalin iğnesi veririz. Bu ilk yapılması gereken tedavidir. Anafilaksi başlar başlamaz hemen adrenalin tedavisi yapılmalı. Adrenalin uygulamasından sonra da hastadaki belirtilere, bulgulara göre birçok ilaç kullanılabilir. Adrenalin ilave dozları gerekebilir.”

Çocukların anafilaksiyle okulda, evde, sokakta her an karşı karşıya kalabileceklerine işaret eden Orhan, ”O nedenle ilk tedavi sağlık kuruluşunda yapılamaz. Hasta oraya kadar gitmez. Mutlaka bir müdahale yapılması gerekir, işte adrenalin o işe yarar. Bunun ardından 6 ile 8 saatlik bir yakın gözlem için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmaları gerekir” dedi.

Prof. Dr. Orhan, adrenalin kullanımının önemli olduğunu vurgulayarak, ”Adrenalin vaktinde yapılırsa hasta bu tedaviyle çabucak düzelebilir. Yani belirtiler hemen gerilemeye başlar. İkinci bir doz adrenalin çok az hastaya gerekebilir. Bazen de her şey çok uygun yapılsa bile hayatını kaybeden hastalar da olabiliyor. Bu nedenle bizim en korktuğumuz alerjik hastalık anafilaksidir” ifadelerini kullandı.


Anafilaksi, vücutta alerjen maddelere karşı oluşabilen ciddi bir alerjik reaksiyon biçimidir. Bu alerjen maddelere örnek olarak böcek zehirleri, polenler, yiyecekler, ilaçlar verilebilir. [Wikipedia]

Bu tür maddelere maruz kalınca bağışıklık sistemimizin antikorları bazı kimyasal maddeler (mesela histaminler) salarlar. Bu kimyasal maddeler de vücudumuzda burun akması, deri kızarıklığı, kaşıntı gibi çeşitli alerji bulgu ve belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olurlar. Anafilakside bu belirtiler daha ağır ve ciddi bir biçimde ortaya çıkar. Kimyasal maddeler daha bol miktarda salınırlar; bunun sonucunda saniyeler içinde ani kan basıncı düşüklüğü, solunum yollarında darlaşma ve buna bağlı solunum güçlüğü, şok, şuur kaybı ve sonunda ölüm görülebilir. Anafilaktik şokta, alınan antikor immunglobulinlerle birleşerek, kanda histamin seviyesini yükseltir. Bunun neticesinde kapiller damar geçirgenliği artar. Vazodilatasyon şekillenir ve kan plazmasından intersitisiyel alana (doku sıvısına) plazma geçişi olur.

Anaflaksi, aniden ortaya çıkan, vücudu etkileyen, kısa sürede ölümle de sonuçlanabilen, şiddetli antijen-antikor tepkimesidir. Kişinin duyarlı olduğu bir maddeyle(alerjen) karşılaşması nedeniyle ortaya çıkan anaflaksinin kısa sürede oluşturduğu şiddetli belirti ve bulgulara anaflaktik şok denilmektedir. Hafif, orta düzeyde ve şiddetli olmak üzere sınıflandırılabilir.

Genellikle, Penicillin, cephalosporinler, sulfonamidler, demir, thiamine, bazı lokal anestezikler vücuda zerk (enjekte) edildiğinde Çeşitli böcek sokmalarında (arı, ateş karıncası vd) Kişilerin duyarlı olduğu bazı besinler(Kabuklu deniz ürünleri, fıstık, ceviz, süt ve süt ürünleri, çilek, mango, çikolata vd) yenildiğinde veya içildiğinde Çevrede bulunan maddelerin (çiçek poleni, toz, duman, parfüm ve benzeri esanslar, toz veya gaz halindeki kimyasal maddeler) koklandığında ve/veya solunduğunda;

Anaflaksi 30 dakika içerisinde oluşursa da, bazen kişilere ve etkene göre bu ortaya çıkış süresi “saniyelerle saatler arasında” farklılık gösterebilir. Ölüm nedeni genellikle aniden oluşan bronkospazm(soluk yollarındaki daralmalar) ve bronşlardaki obstruksiyondur (soluk yolunda oluşan tıkanmadır). Hasta hayatta kalırsa belirtiler birkaç saat içerisinde kaybolur.

Anaflaktik/alerjik tepkiler, bir bölgede(lokal) veya tüm vücutta(sistemik) oluşabilir. Bölgesel etkilenme kısaca alerji olarak kabul edilirken, tüm vücudu etkileyen tepkiye anaflaktik şok denilmektedir.


Dr. Mustafa UYAR anlatıyor…

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Sağlık

Etiketler:, , , , ,


Comments are closed.