By 17 Temmuz 2009 Devamı →

KARALAHANA GUATR YAPAR MI?



Tiroid bezinin kanser ve iltihabi nedenler dışında büyüdüğü durumlara guatr deniyor. Guatr özellikle bizim için çok önemli. Çünkü ülkemizde guatrın çok yaygın rastlandığı coğrafi alanlar var.Tiroid bezinin kanser ve iltihabi nedenler dışında büyüdüğü durumlara guatr deniyorBir yerleşim bölgesinde halkın yüzde 10’undan fazlasında guatr varsa o alan “endemik-yaygın ve yerleşik- guatr bölgesi” olarak kabul ediliyor. Bizde Karadeniz dışında Kastamonu çevresi ve Göller Bölgesi de endemik guatrın görüldüğü alanlar.

Guatrın bu kadar yaygın olmasının muhtelif nedenleri olabiliyorsa da en önemlisi iyot noksanlığıdır. Araştırmalar özellikle bizim ülkemizde iyot noksanlığının önemli bir problem olduğunu göstermiştir.

İYOTSUZ OLMAZ!

Sağlıklı bir yetişkinin günde 150 mikrogram civarında iyota ihtiyacı var. Bu miktarı yiyecek içeceklerle bedenimize kazandırmak zorundayız. Gıdalarla kazanılan iyot miktarı 50 mikrogramın altına düştüğünde tiroid bezinin hormon (T3, T4 hormonları) üretiminde azalma meydana geliyor. Bu durumda beyindeki hipofiz bezinden tiroid bezine ulaşan TSH isimli hormon uyarıları yoğunlaşıyor. TSH uyarıları artınca tiroid bezi büyümeye ve guatr süreci filizlenmeye başlıyor.
kara lahana ve guatr
Bazı besinlerde bulunan ve tiroid hormonu üretimini aksatan maddelerin de guatr oluşumuna katkısı olabilir. Mesela karalahanada bulunan özellikle Karadeniz bölgesinde çok tüketilen bir besindir bir madde tiroid hormon yapımını engelleyebiliyor. Benzer engellemeyi bazı patates ve fasulye türlerinin de yaptığı biliniyor. Bununla birlikte karalahana ile guatr arasında doğrudan bir ilişki kurmak pek kolay görülmüyor.

DİĞER NEDENLER

 Guatr başka nedenlerle de oluşabiliyor. Bazı ilaçlar (lityumlu ilaçlar), mikroplar (E.coli), iltihabi nedenler, kistler, kanamalar, antitiroid ilaçlar da guatra yol açabiliyor. Ayrıca büyüme faktörleri olarak bilinen bazı faktörler de tiroid bezinin guatr sürecine girmesine neden olabiliyor.

BUNLAR DA ÖNEMLİ

Bazı guatr olgularında tiroid bezi içinde kanamalar ya da tiroid bezinde gelişen iltihaplar nedeniyle ağrı ortaya çıkabiliyor. Büyüyen ve nodül geliştiren çok iri guatr hastalarında soluk ve yemek borusu üzerine baskı ortaya çıkabiliyor. Bu durum nefes darlığı ve/veya yutma güçlüğü gibi şikayetlere yol açıyor.

Çoğu guatrlı hastada “sinirsel kökenli” olduğu bilinen boğazdaki sıkışma hissi hastalığı uyaran ilk işaret oluyor. Ses kısıklığı, çatallanması ve boyunda ortaya çıkan şişlik de guatr için uyarıcı olabiliyor.

Guatrın özellikle kadınlarda yaygın bir sorun olduğu biliniyor. Bu nedenle kadınların bu konuda daha uyanık olmaları gerekiyor.

Guatrın belirtileri

Guatrın tipik bir belirtisi yok. Ve bu nedenle de herhangi bir şikayete sebep olmayabiliyor. Özellikle tiroid bezi fonksiyonlarının normal olduğu guatr söz konusu olduğunda (ötiroid guatr) herhangi bir şikayete rastlanmıyor. Bu kişiler dikkatli bir fiziksel muayeneden ve radyolojik değerlendirmeden geçirilmedikleri takdirde (şikayetler olmadığı ve kanda tiroid hormonu seviyeleri normal kaldığı için) çoğu zaman “senin bir şeyin yok” deyip evine gönderiliyor!

Hipotiroidi veya hipertiroidi ile beraber olan guatrlılarda ise hipo veya hipertiroidi ile ilgili şikayetler, sorunlar dikkati çekiyor. Bu kişilerde kanda tiroid hormonlarının yüksek veya düşük bulunması da önemli ve dikkati çekici bulgular oluyor.

Guatrın tedavisi

Guatr tedavisi için iç hastalıkları uzmanı veya mümkünse endokrinoloji uzmanlarından yardım almak gerekiyor. Tedavinin nasıl ve ne şekilde yürütüleceğine bu uzmanlar karar verebiliyor. Ne zaman biyopsi yapılmalı, ameliyat düşünülmeli, ne zaman ilaç veya atom tedavisi gündeme getirilmeli bütün bu sorulara en doğru cevabı işin uzmanları verebiliyor.

Ayrıca:
Akşamdan suda bekletilen bir kaç badem sabahleyin aç karnına yendiği taktirde; A,B,E vitaminleri, bitkisel yağlar, demir, fosfor, kükürt, protein, potasyum, kalsiyum selüloz ve magnezyum gibi, vucudun ihtiyacı olan minereller karşılanmış olur. (Tarafımdan her ikisi de sık sık uygulanmaktadır).

Prof.Dr. Osman MÜFTÜOĞLU

 

 

Fazla kara lahana guatra neden olabilir

Beslenme konusunu biraz daha detaylandırırsak; örneğin kara lahana guatr nedeni mi?
Her gün vücuda belli miktarda iyot girmesi gerekmektedir. Bunun oranı da 200-300 mcg’dır. Öte yandan bazı besinler de guatrojendir. Örneğin kara lahana çok miktarda ve devamlı yendiğinde guatra neden olabilir. Normal bir beslenme içinde ayda birkaç kez yenen lahananın böyle bir etkisi olduğu söylenemez. Vücutta aşırı iyot birikimine neden olan bazı durumlarda ise tam tersine iyot içeren besinler (özellikle deniz ürünleri) ve iyotlu tuz alımı sakıncalı olabilir.

Dr. Dehan Yazıcı

 

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Osman Müftüoğlu

Etiketler:, , , ,


3 Yorum Var "KARALAHANA GUATR YAPAR MI?"

Trackback | Comments RSS Feed

  1. esra altın dedi ki:

    bence bu yazı aradığım konuyla alakalıdır.bu yazı hoşuma gitti 🙂

  2. mazhar demir dedi ki:

    Eşimde guatr var 20.08.2003 tarihli raporunda ''her iki tiroid lobu normalin üst sınırlarında olup parankimi non-homojen görünümdedir. sağ lobda 12 mm çaplarında solid nodüler oluşum dikkati çekmiştir. parankimal vaskülaritede hafif formda artma dikkati çekmiştir. tiroiditis açısından anlamlı olabilir.'' yazmaktadır. Şimdi ise sol tarafına yattığında yutkunma zorluğu çekmektedir. sebebi ve önerileriniz nelerdir? şimdiden teşekkürler hocam.

  3. nuran kiper dedi ki:

    Hypotroidi hastasıyım.Bende iyod birikimi had safhada olduğundan ilaç yanında yemeklerde kaya tuzu kullanmam önerilmişti. Beyaz ve kara lahana halk arasında guatra neden olarak gösterilmektedir. ama ben doğru olduğuna inanmıyorum.