By 08 Ekim 2010 Devamı →

GUT ATAKLARINI ÖNLEMEK İÇİN



Gut atakları önlenebilir mi?

Gecenin 03.00’ünde, ayak başparmağında inanılmaz bir sancıyla uykusundan uyanan Ali Bey, gün ağarır ağarmaz telaşla doktorunu aradı.

Anlattığına göre hayatında hiç bu kadar acı çekmemiş, böyle ızdırap görmemişti. Daha önceden diyabet, hipertansiyon ve kilo sorunu olan, bu nedenle rutin takiplerinde ürik asit seviyeleri sık sık normalin üst sınırlarında (yüzde 6,5 mg/dl) bulunan Ali Bey’i doktoru aslında birkaç defa uyarmış, ondan ‘diyet yapmasını’ istemiş, özellikle bol alkollü ve proteinli ağır bir akşam yemeğinden sonraki gece şiddetli bir gut kriziyle uyanabileceğini söylemişti.”

Bu, “gut nöbeti”nin tipik öykülerinden biridir. Kilolu, tansiyonlu, diyabetli biri için beklenen bir gelişmedir.
gut nöbeti
Gut hastalığı, vücutta ürik asit adı verilen atık ürünün fazla miktarda biriktirilmesi nedeniyle ortaya çıkıyor. Ya çok yüksek oranda proteinli gıdayla beslenmekten (et, balık, tavuk, et ürünleri, süt, yoğurt, peynir ve diğer süt ürünleri), ya ürik asidin böbrek yoluyla temizlenmesindeki bir arızadan ya da genetik eğilimden kaynaklanan bu sorunla son yıllarda daha sık karşılaşıyoruz.

Bunun nedeni beslenme hatalarının artması, gereksiz ve aşırı protein tüketiminin çoğalması olduğu kadar, ürik asit seviyesini artıran bazı ilaçların (örneğin tiyazid grubu idrar söktürücülerin) eskisinden daha çok kullanılması ve kilo sorununun yaygınlaşması da olabilir.

NASIL TEDAVİ EDİLİYOR?

Kanda fazla miktarda ürik asit biriktiğinde, öncelikle eklemlerde kristaller şeklinde toplanmakta ve bu durum ya eklemde çok ciddi ağrı, şişlik, kızarıklık ve hassasiyetle belirginleşen gut atağı şeklinde ya da eklemin kronik romatizmal problemi halinde kendini göstermektedir.

Beni telefonla arayan hastanın başına geldiği gibi en sık ayak başparmağında görülmekte, bununla birlikte küçük eklemlerde de ağrılı akut artrit ataklarına yol açabilmektedir.

Peki ne yapmalı
Akut gut ataklarında hemen tıbbi yardım istemek gerekiyor. En etkili ağrı kesicilerin başında da indometasin geliyor. Diğer analjezik-antienflamatuar ilaçlardan da yararlanmak mümkün. Ayrıca tedaviyi üstlenen doktor ihtiyaca göre korşisinden ve allupürinol içeren ürik asit azaltıcı ilaçlardan da faydalanabiliyor.

Bu problemin kalıcı ve etkili kontrolü ile akut ağrılı artrit ataklarını önlemek mümkün. Bunun için proteinden zengin gıdaların, özellikle hayvansal ürünlerin azaltılması ve alkolden kaçınılması şart.

Kanda ürik asit seviyesinin artmasının aynı zamanda önemli diğer bazı metabolik sorunların da habercisi olabileceği aklınızda olsun. Bunların başında şeker hastalığına, hipertansiyona, göbek-karın bölgesinden kilo almaya, karaciğer yağlanmasına ve kan yağlarının dengesinin bozulmasına eğilimli olmak geliyor.

Hiperürisemide uygulanacak beslenme planı
Ürik asidi yükselten, pürinden zengin besinler diyetten çıkarılmalı, orta ve düşük miktarda pürin içeren besinler beslenme planında kullanılmalıdır.

Pürin içeren besinler
Düşük miktarda pürin içeren besinler: Süt ve türevleri, peynir, yumurta, ekmek, tahıllar, sebze ve meyveler.
Orta miktarda pürin içeren besinler: Et, tavuk, balık, kuru baklagiller, mantar, ıspanak, karnabahar, kuşkonmaz.
Fazla miktarda pürin içeren besinler: Sakatatlar, av etleri, havyar, ançüez, küçük balıklar.

Beslenme tedavisinde öneriler

Günde 2-3 litre su içilmelidir. Su tüketimi, ürik asit atımında son derece yarar sağlar.
Kilo probleminiz varsa, ideal kilonuzu hedefleyerek yeni bir beslenme planı uygulamaya başlamalısınız.
Alkol kesinlikle zararlıdır. Çay, kahve ve kakao az miktarda alınabilir.
Listede belirtilen orta derecede pürin içeren yiyeceklerden en fazla biri bir günlük beslenme planınızda belirtilen miktarları aşmayacak şekilde yer alabilir, bu yiyecekler konusunda seçici olun.

Gut krizlerine dikkat
Gut hastalığı yediklerinizden ve içtiklerinizden en çok etkilenen sağlık sorunlarından birisi, belki de birincisidir.
Eğer böbrekleriniz proteinli besinlerin yakılma ürünü ürik asidi vücudunuzdan yeteri kadar atamazsa bu hastalığa yakalanma ihtimaliniz artar. Et, süt, yoğurt, peynir, deniz ürünleri gibi protein yüklü besinleri fazla yerseniz bu hastalığa yakalanma olasılığınız yükselir. Gut hastası iseniz sorunlarınız şiddetlenir.
Gut hastalığının nedeni kanda fazla miktarda ürik asit birikmesidir. Vücutta fazla miktarda ürik asit bulunmasının üç nedeni olabilir:

ÜRİK ASİDİN ÜÇ NEDENİ

Yiyecekler vasıtasıyla fazla miktarda proteinli besinler almak, süt ve süt ürünleri, et ve et ürünlerine fazla yüklenmek en önemli faktördür. Özellikle beyaz peynirin, kabuklu deniz hayvanlarının ve kırmızı etin çok yenmesi en başta gelen sebeptir.

Vücutta herhangi bir hastalık nedeniyle de ürik asit üretiminin artması ikinci etkendir. Fazla protein yemeseniz bile vücudunuzda böbrekleriniz atabileceğinden fazla ürik asit imal edilir ve ürik asit birikmesi (hiperürisemi) olur.

Daha seyrek görülen üçüncü neden ise böbreklerin ürik asidi atma yeteneğinin bozulmasıdır. Herhangi bir nedenle ortaya çıkabilen bu durumda çoğu kez böbreğin görev yapma yeteneği de sınırlanmaktadır.

Vücutta ürik asit fazlası olunca bazı sağlık problemleri ortaya çıkar. Ürik asidin eklemlerde birikmesi akut gut krizlerine, uzun vadede de ürik asit artiritine yol açar. Akut gut krizinin en önemli işareti ayak başparmağında meydana gelen ve dayanılması çok güç bir ağrıya yol açan şişme ve kızarmadır.

KRİZİN BELİRTİLERİ NELER?

Vücutta dolaşan fazla miktarda ürik asidin böbreklerde, damarlarda ve daha birçok dokuda birikmesi mümkündür. Ama gut hastalığı denince ilk akla gelen klasik tablo şudur: Ağır bir akşam yemeği sonrasında (çoğu kez bol miktarda alkol de alınmıştır), gece uykudan uyandıran, başparmakta şişlik, kızarmayla birlikte şiddetli, dayanılmaz bir ağrı! Akut gut artiriti atağı veya “gut krizi” adını alan bu durumda hastalar, ağrıyan noktaya yatak örtüsünün değmesinin bile dayanılmaz ıstıraba yol açtığını belirtir. Ne iyi ki ilaçlarla bu ataklar kısa sürede tedavi edilebilir.

PROTEİNİ SINIRLAYIN

Ürik asit fazlalılığını azaltmanın iki temel yolu var. Birincisi, yiyeceklerle protein alımını sınırlamak. Bunun için özellikle süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, kabuklu deniz hayvanları gibi yoğun hayvansal protein kaynaklarında sınırlamaya gidilir. Fazla kilonun verilmesi, alkol kullanımının terk edilmesi şarttır.

Kanda ürik asit birikimini azaltmak amacıyla “allopurinol” isimli kimyasal madde içeren ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar ürik asit yapımını engelleyerek etkili olur. Ürik asidi yüksek olanların veya gut hastalığına yakalananların yapması gereken diyet değişimlerini kliniğimiz beslenme uzmanı Nilüfer Bayram hazırladı.

DİYET YAPMADAN AZALMAZ
Gut hastalığıyla mücadelede işe beslenme planında bazı değişiklikler yapmalı. Fazla süt, yoğurt ve balık tükettildiği anlaşılıyor. Bu besinleri azaltmanın yollarını aramalı. Sebze ve meyveye dayalı, bakliyat ve tahıl ile zenginleştirilmiş, hayvansal besinleri sınırlı bir beslenme planı işini kolaylaştırır. Daha planlı bir beslenme programı için beslenme uzmanlarıyla işbirliği yapması yararlı olur.
Gut hastalığına yakalanmış birinin yaşam seçimlerinden alkolü çıkarması şart! Alkolün gut krizlerini davet ettiği, gut ataklarını şiddetlendirdiği iyi biliniyor.
GUT VARSA ŞEKER VETANSİYONA DA ADAYSINIZ
Ama ciddi bir genetik yükünün bulunmadığı anlaşılıyor. Bununla birlikte erken yaşlarda ortaya çıkan gut hastalığının ailesel bir öyküsü olabilir. Ayrıca erken yaşlarda gut hastalığına yakalananlarda bir süre sonra hipertansiyon, şeker hastalığı, trigliserit yüksekliği gibi problemler de gelişebiliyor. Aile öyküsünde bu hastalıkların bulunup bulunmadığını araştırması iyi olacaktır diye düşünüyorum.
ÜRİK ASİT YÜKSEKLİĞİNDE BU BESİNLERİ TÜKETMEYİN
Tam yağlı süt ve yoğurt çeşitleri
Tam yağlı peynir çeşitleri, kızarmış yumurta
Kırmızı et çeşitleri
Tereyağı ve margarin çeşitleri
Kuruyemiş çeşitleri
Mayonez ve yağ içeren salata sosları
Salam, sosis, sucuk, pastırma ve benzeri şarküteri çeşitleri, sakatatlar
Tavuk ve et suyu, mayalı besinler
Günlük sıvıyağ alımı artırılmamalı 56 tatlı kaşığı geçirilmemeli.
Ürik asidi az derecede yükseltenler: Az yağlı süt ve türevleri, peynir, yumurta, ekmek, tahıllar, sebze ve meyveler.
Ürik asidi orta derecede yükseltenler: Et, tavuk, balık, kuru baklagiller, mantar, ıspanak, karnabahar, kuşkonmaz.
Ürik asidi fazla derecede yükseltenler: Sakatatlar, av etleri, havyar, ançüez, küçük balıklar. (Beslenme ve diyet uzmanı Nilüfer Bayram)

Gut için Kereviz Kürü / Prof.Dr. İbrahim Saraçoğlu
Gut Hastalığı için Beslenme Önerileri / Dyt. Dilara Koçak

Prof.Dr. Osman MÜFTÜOĞLU
İletişim ve Sorularınız için : Süleyman Seba Caddesi No:39 Akaretler 34357 Beşiktaş İSTANBUL
Tel:(212) 2367300

Son Yazılar :
* Yalancı Hipertansiyona Dikkat
* Sağlıklı Beslenme Sahası
* PSA Testi ile Erken Teşhis
* Kilo Yönetiminde 5 Önemli Tavsiye
* Erken Teşhis Hayat Kurtarır
* TROİD Hastalarının Dikkat Etmesi Gerekenler
* Bilinçli ve Sağlıklı Beslenme
* Memehmet ÖZ’de Kanser Olabilir
* İnsülin Drenci Diyeti
* Kanser Testleri Ne Kadar Güvenli?
* İnsülin Direnci Belirtileri ve Önlemler
* Enerji Düzeyinizi Arttırın
* Üzüm ile Gelen Sağlık
* Bu Hapları Yasaklayın

Tüm Yazıları İçin

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Osman Müftüoğlu

Etiketler:, , , ,


1 Yorum Var "GUT ATAKLARINI ÖNLEMEK İÇİN"

Trackback | Comments RSS Feed

  1. batuhan dedi ki:

    ya ben bugun doktora gittim bendede bas parmakta cok agri olustu birden gittim gut filan dediler tahlil istediler temiz cikti hic birsey yok dediler ama bende burada yazan agrilarin aynisi oluyor ve ben bu aralar gunluk uc bardak sicak cukolata iciyoyum bu yuzden olabilirmi supede kaldim yardim edin parmak agrim aksam yemeginden sonra ayak bas parmagimi sertce kutletirken oldu son iki gecede arrti agrisi yurumemi engelliyor ve arada iki bobrehimede bir snlik sanci girip gidiyor ..