Suda eriyen aspirinler çok daha mı yararlı?

En iyi aspirin çeşidi hangisidir? Suda eriyen mi yoksa hap olan mı? Mide hastasıyım. Hangisini kullanmam daha sağlıklı olur? E.T./ İstanbul

Prof.Dr. Aykan CANBERK - Aspirin yüzyıllar önce, Afrika yerlilerinin söğüt ağacı kabuğundan, ağrı kesici olarak yararlanmaları ile keşfedildi. Bu ilacın, ağrı kesici özelliğinin yanı sıra ateş düşürücü, dokularda iltihabi reaksiyonu gerileten özelliği olduğunu buldular. Günümüze kadar çağdaşlığını kaybetmeyen bu ilaç, kanın pıhtılaşmasını da bozarak, damar tıkanmalarına bağlı enfarktüslerin de önlenmesinde büyük rol oynar. Bu muhteşem etkilere karşın mide üzerinde yaptığı tahriş edici etki, mide kanamasına yol açabilir. Bu nedenle, çok basit bir ilaç değildir. İstenmeyen bu tarz etkileri nedeniyle, suda eriyen ya da çözünür aspirin ilaçları geliştirilmiştir.

Asit yapısını kaybeder
Bunlar mideden bağırsaklara hızla geçerek, asit yapısını bağırsaklarda kaybeder. Buna karşılık hızla emilir. Etkisini hızla gösterir. İmalat sırasında içerisine katılan bileşiklerle, suda eriyebilirliği arttırılır. Bu tip ilaçlar gastrit, reflü, hazımsızlık gibi mide şikayeti olanlar tarafından çok tercih edilir.

---

Kayseri Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Oğuzhan, kadınların ve erkeklerin hormon sistemlerinin ve damar yapılarının farklı olduğunu belirtti.

Oğuzhan, bu nedenle aspirinin kadın ve erkeklerde farklı etkiler gösterdiğine dikkati çekti. Prof. Dr. Abdurrahman Oğuzhan, aspirinin kadın ve erkeklerdeki etkisi ile ilgili şu bilgileri verdi:

"Sadece Aspirin konusunda değil, kalp hastalıkları ile başka hastalıklarda da kadınlar ve erkekler arasında farklılıklar var. Örneğin, kadınlar menopozdan önce hormonları sayesinde kalp hastalığına daha dirençliler. yani daha az kalp rahatsızlığına yakalanıyorlar. Çünkü, ostrojen hormonu menopozdan önce vücutta mevcut olduğu için damarlarını koruyor ama menopozdan sonra erkekler ve kadınlar bu açıdan eşit hale geliyorlar. Damar yapıları da farklı. Burada tabi ki ilaçların da kadın ve erkeklerde farklı etkileri olması doğal. Aspirin tedavisi uygulanan hiçbir şikayeti olmayan 40 yaş üzerindeki kadında aspirine bağlı kalp krizi riskinde bir azalma yok ama bir miktar felçlerde azalma sağlıyor. Erkeklerde durum biraz daha farklı. Onlarda kalp-damar hastalıklarına bağlı ölümlerde azalma olmuyor ama daha az kalp krizi geçiriyorlar. Buradan yanlış bir noktaya gitmeyelim. Hiçbir şikayeti olmayan bir kişi mutlaka Aspirin kullanmalıdır sonucunu çıkaramayız. Aspirin kullanacaksak, önceden bir hastalığımız yoksa ve amacımız kalp-damar hastalığından korunmaksa mutlaka doktora danışmalıyız. Eğer yüksek riskli guruba giriyorsak, örneğin şeker hastalığımız varsa, ailede kalp hastalığın, kalp hastalığına bağlı ölümler varsa, sigara kullanıyorsak, kolestrolümüz yüksekse bütün bunları hesaplayarak karar vermekte fayda var."

Prof. Dr. Oğuzhan, yapılan araştırmalarda kalp-damar hastalığı olmayan şeker hastalarında aspirinin faydasının olmadığının ortaya çıktığına dikkati çekerek, aspirinin hem şeker hastalığı hem de hem de kalp-damar hastalığı olan kişilerde faydalı olduğunu anlattı. 

---

Ağrı kesici doktorsuz alınmaz

Ağrı kesici seçerken nelere dikkat etmeliyim? Baş ağrısı için ağrı kesici ilaç alırken bile doktoruma danışmalı mıyım? T.H./Sivas

Prof.Dr. Aykan CANBERK - Baş ağrısı tedavisi bile olsa ağrı kesiciler, yan etkileri çok olan ilaçlardır. Midede iltihabi reaksiyon, tahriş yaparak bulantı, kusma, karın ağrıları ya da mide kanaması, mide ve bağırsak delinmesine dahi yol açabilirler. Aynı zamanda kabız ve ishale de neden olabilirler. Ağrı kesici ilaçlar emildikten sonra kana geçer, dokulara dağılır. Özellikle bu ilaçların, karaciğer ve böbrek hastalarına zarar verecek yan etkileri çok büyüktür. Örneğin, halk arasında çok sık kullanılan parasetamol, bir defada 500 mg.'dan daha fazla alındığında böbreklerde ölümcül hasarlar yaratabilir.

Krize yol açabilir
Ayrıca bu tip ilaçlar vücutta tuz ve su tutulması yaparak; yüksek tansiyon, çarpıntı, nefes darlığı, göğüste ağrı, kalp krizi ve felçlere yol açabilir. Ağrı kesici ilaçların baş ağrısına da yol açtığı bilinmektedir. Bunlara, 'ağrı yapan, ağrı kesici ilaç' adı veriliyor. Bu ilaçların, hipertansiyonu bile tetikleyebildiği biliniyor. Bu nedenle baş ağrılarında mutlaka hekime başvurulmalıdır.

Soğuk algınlığının ilacı yoktur

Eczanelerde soğuk algınlığı ilaçları kalmamış. Mutlaka ilaç kullanmalı mıyım yoksa tavuk suyuna çorba faydalı olur mu? F.L./Eskişehir

Prof.Dr. Aykan CANBERK - Evet, faydalı olur çünkü soğuk algınlığında ilaç yoktur. Tedavisi yatak istirahatı ve iyi beslenmedir. Bu arada C ve B kompleks vitaminlerinden, sebze ve meyvelerden yoğun beslenme ihmal edilmemelidir. Grip ilaçları, ateş dürücüler, kas veya adale ağrılarını giderici kas gevşeticilerin kullanılması soğuk algınlığının tedavisi değildir. Sadece şikayetlerin giderilmesine yardımcı olur. Bu ilaçların vücuda yaptığı tahribat da sayılamayacak kadar çoktur. Özellikle hipertansiyonlu, koroner kalp hastalığı, beyin damar hastalığı olan kişilerin, burun damlaları ile öksürük ve balgam kesici ilaçları dikkatli kullanmaları gerekir.

- Hergün Aspirin Yutmak Ne Kadar Doğru? Prof.Dr. Osman Müftüoğlu
- En İyi Aspirin Hangisidir? Prof.Dr. Ayhan Canberk
- Aspirin Alerjisi Nasıl Anlaşılır? Prof.Dr. A.Rasim Küçükusta


Prof.Dr. Aykan CANBERK
İç Hastalıkları Uzmanı
444 7 888 aykan.canberk@memorial.com.tr