By 04 Ocak 2011 Devamı →

ÇOCUKLARDA KOLESTEROL




Her Yaşın Ortak Sorunu Kolesterol: Kolesterol ve Çocuğunuz


ÇOCUKLARDA KOLESTEROLYüksek kolesterol kalp-damar sağlığının bozulmasındaki en önemli etkenlerden biridir ve son yapılan çalışmalar, çocuklarda kalp-damar hastalıklarının artışından bahsedilmektedir. Çocukluktaki kolesterol düzeyinin nedeni son yıllara kadar bilinmiyordu, ancak birçok uzman çocuklardaki yüksek kolesterolün gizli bir halk sağlığı problemi olduğunu düşünmektedir. Son birkaç yıldan bu yana yapılan çalışmalar, çocuklardaki şişmanlığın dramatik bir şekilde arttığını ve şişmanlığın beraberinde birçok problemi getirdiğini işaret etmektedir.


Kolesterol nedir?


Kolesterol karaciğer tarafından üretilen kimyasal bir bileşiktir. Kolesterol yağlardan biridir ve vücutta bazı hormonların, hücre duvarının ve bazı dokuların yapımında kullanılmaktadır. Eğer hiçbir yiyecekle kolesterol alınmasa bile, vücut hiçbir problem olmadan kolesterol üretmeyi sürdürecektir. Yani vücudun gerek duyduğu kolesterolü sağlamak için karaciğer bu görevi üstlenir. Aslında karaciğer hergün yaklaşık 1000 miligram civarında kolesterol üretir. Kalan miktar günlük olarak yenilen yiyeceklerden gelir. Bitkisel kaynaklı meyveler, sebzeler, kurubaklagiller ve tahılların hiçbiri kolesterol içermezler. Yiyeceklerden gelen kolesterolün tamamı hayvansal kaynaklı yiyeceklerle vücuda alınır. Yumurta sarısı, dana, sığı, koyun gibi tüm kırmızı et çeşitleri, tavuk gibi tüm kümes hayvanı etleri, deniz ürünleri, tam yağlı süt ve süt ürünleri belirli miktarlarda kolesterol içermektedirler.


Kolesterolün kandaki yolculuğu?


Kolesterol vücudumuzda yalnız başına hareket edemez. Kandaki yolculuğu sırasında proteinler kolesterole eşlik ederler. Bu birlikte hareket eden yapıya lipoprotein denir. En çok bilinen lipoproteinler LDL (kötü kolesterol) ve HDL (iyi kolesterol) kısaltmalarıyla bilinenlerdir.


LDL (düşük dansiteli lipoprotein); hepimizin kötü kolesterol olarak bildiği kolesterol türüdür. Eğer kanda LDL türü kolesterol yüksek ise; beyin ve kalbe giden damarların duvarlarında çökeltiler oluşmaya başlayabilir. Yani LDL kolesterol damarlarda birikerek tıkanmalara ve damar yapısının bozulmasına neden olur. Damar tıkanıklığı nedeniyle vücudumuzdaki hayati organlara olan kan akışında aksamalar meydana gelir.


HDL (yüksek dansiteli lipoprotein); hepimizin iyi kolesterol olarak bildiği kolesterol türüdür. Bu kolesterol türü vücudumuzdaki kolesterolün yaklaşık üçte biri ya da dörtte birini yapısında taşır. HDL kolesterol LDL kolesterolün aksine damarlardaki kolesterol birikintisini temizlemeye çalışır. Yanı HDL kolesterol kandaki kolesterolün bir kısmını yapısına alır ve karaciğere yeniden işlenmek üzere geri götürür.


Çocuğumun kolesterol seviyesi hakkında endişelenmeli miyim?


Damarladaki kolesterol düzeyinin yüksek olmasının temel olarak dört nedeni vardır:


Beslenme alışkanlıkları: Özellikle doymuş ve trans yağlardan zengin yüksek yağlı bir diyet, kandaki kolesterol düzeyinin artmasına neden olur. Diyetteki yağ türü kandaki kolesterolün artışını etkiler.

Kalıtım:
Kandaki kolesterol düzeyi genetik olarak şifrelenmiştir. Bunun anlamı; anne ve babanın kolesterol seviyeleri yüksek ise, çocklarının kolesterol seviyesi de yüksek olabilecektir. Bu nedenle ailesel olarak kolesterol yüksekliği olan ailelerin, çocuklarının kan değerlerini en az yılda bir kez kontrol ettirmelerinde yarar vardır.

Şişmanlık:
Vücut ağırlığının hafif ya da aşırı düzeyde fazla olması, kalp-damar sağlığı açısından risk oluşturur. Şişman bireyler ağırlık kaybettikçe, kandaki kötü kolesterol düşemeye, iyi kolesterol ise yükselmeye başlar.

Fiziksel aktivite:
Bilgisayar ve televizyon izleme alışkanlığı çocuklardaki fiziksel aktivite azlığının en temel nedenidir. Fiziksel olarak aktif olmayan çocukların ağırlık kazanma riski daha yüksektir. Düzenli fiziksel aktivite yapanların kötü kolesterol düzeyi düşerken, iyi kolesterol düzeyi artmaktadır.

Bunların yanında yüksek kan basıncı (hipertansiyon), sigara içmek ve şeker hastalığı gibi nedenlerden dolayıda kan kolesterol düzeyleri değişir. Eğer çocuğunuz fiziksel olarak aktifse, sağlıklı beslenme alışkanlıklarına sahipse, şişman değilse, ailede yüksek kolesterol problemi yoksa çocuğunuz için endişelenmenin gereği yoktur.


Yüksek kolesterolün takip edilmesi ve tedavisi nasıldır?


Yüksek kolesterol riskine sahip çocukların iki yaşından itibaren kontrol edilmeye başlanması önerilmektedir. Aşağıdaki durumlarda çocuğunuzun kolesterolü izlenmelidir:


– Aileden birinde toplam kolesterol düzeyi 240 mg/dL ve üzerinde ise,
– Anne, baba veya aile büyüklerinde (anneanne, dede gibi) 55 yaş öncesinde kaldamar hastalığı hikayesi varsa,
– Aile hikayesi hakkında hiçbir bilgi yoksa,
– Çocuğunuz hafif şişman ya da şişmansa.


Amerikan Kalp Birliği, çocuklardaki toplam kolesterol düzeyini 170 mg/dL ve altını kabul edilebilir, 170-199 mg/dL düzeyini sınır ve 200 mg/dL ve üzerini yüksek olarak sınıflandırmıştır.


Kolesterol seviyesini düşürmenin 10 yolu


Öncelikle kendinizin ve çocuğunuzun kolesterol düzeyini kontrol ettirin.
Kolesterol, doymuş yağ ve trans yağ asitleri alımınızı sınırlandırın. Günlük diyetle önerilen kolesterol alım düzeyi 300 miligramdır. Dışardan aldığınız hazır ürünlerin mutlaka etiketlerini kontrol edin. Bireysel olarak alınan günlük enerjini en fazla %30 kadarı yağlardan sağlanmalıdır. Yani eğer günlük almanız gereken enerji 2000 kalori civarında ise, bu enerjinin en fazla 600 kalorisi yağlardan karşılanmalıdır. Kullanılan yağ türü çok önemlidir. Doymuş yağlar ve trans yağ asitlerinden kaçınılmalıdır. Yüksek miktarda doymuş yağ içeren besinler içerisinde; kırmız etler, sosis, sucuk, pastırma, sert peynirler, tereyağı, margarin, kurupasta gibi pastane ürünleri, kekler, bisküviler, kremalar sayılabilir. Trans yağlar; hidrojenlendirilmiş yağlar dediğimiz margarinler ve margarin içeren tüm ürünlerde bulunur.

Düşük yağ ve kolesterol içeren sağlık yiyecekler tüketin. Meyveler, çiğ sebzeler ve zeytinyağlı sebze yemekleri, düşük yağlı süt ve süt ürünleri tüketin.

Kırmızı et tüketiminizi azaltın. Kırmızı et yerine; tavuk, hindi, balık, kurufasulye, nohut gibi kurubaklagiller, soya fasulyesi ve soya ürünleri, tam tahıllar ve tam tahıl ürünleri tüketin.

Tereyağ ve margarinden uzak durun. Yemeklerinizi yaparken, bitkisel sıvı yağları (ayçiçek, soya, mısırözü, zeytinyağı gibi) tercih edin.

Pastane ürünleri, bisküvi çeşitleri ve hamurişleri tüketiminizi sınırlandırın. Bu tür yiyecekler yüksek miktarda trans yağ asitleri ve kalori içerir.

Meyveli sodalar, şekerli meyve içecekleri, meşrubatlar ve kolalı içeceklerden uzak durun. Çünkü, yüksek miktarda alınan şeker, vücutta yağa dönüşür.

Okuldaki beslenme programını kontrol altına alın. Çocuğunuzun okulunda satışa sunulan yiyeceklerin kontrol altına alınması için okul yönetimiyle temas kurun. Okul kantinlerinde satılan ve sağlıksız beslenme alışkanlığına destek veren ürünlerin, kantinlerden kaldırılması için veliler olarak baskı oluşturun.

Fiziksel aktiviteye teşvik edin. Çocuğunuzun okuldaki spor faaliyetlerinde yer almasına destek olun. Onlarla uzun yürüyüşlere çıkın.

Kendini sağlıklı yaşam tarzınızla çocuklarınıza örnek olun. Birçok çocuğun sağlıksız beslenme alışkanlıkları ailedeki yanlış yaşam tarzından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle çocuğunuzun sağlığını korumak için önce kendi yaşam tarzınızı gözden geçirin ve değişime birlikte başlayın.
Besinlerdeki kolesterol gerçeği!


Birçok hayvansal besin az ya da çok miktarlarda kolesterol içermektedir. Aşağıda çocukların en sevdiği bazı yiyeceklerin kolesterol değerleri yer almaktadır:





































3 köfte kadar dana eti 81 mg
3 köfte kadar kuzu eti 94 mg
3 köfte kadar hindi ve tavuk eti 85 mg
3 adet kokteyl sosis 74 mg
3 köfte kadar balık 80 mg
1 adet yumurta sarısı 274 mg
3 karper kadar peynir 107 mg
1 su bardağı yağsız süt (200 mg) 4 mg
1 su bardağı yağlı süt (200 mg) 26 mg
3 top dondurma 50 mg
Hamburger 28-35 mg

Sonuç olarak; beslenme alışkanlığının bir yaşam tarzı olması gerektiğini unutmadan, yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri ile kolesterol ile savaşmanın mümkün olduğunu bilinen bir gerçektir. Günümüzde hastanelerin çocuk polikliniklerine, düşük kolesterol içeren diyer ve sağlıklı beslenme önerileri almaya gelen çocuk sayısında her geçen gün dramatik bir artış söz konusudur. İleriki yaşlarında kalp-damar sağlığı bozulmamış bir nesil için beslenem alışkanlıklarınızı yeniden gözden geçirmeniz dileğiyle.

Benzer Yazılar :
Kolestrol Nedir? Prof.Dr. Osman Müftüoğlu
HDL Kolestrolünüz Düşük mü? Prof.Dr. Osman Müftüoğlu
Suda Bekletilen Ceviz Kolestrol Düşürür mü? Prof.Dr. Osman Müftüoğlu
Kolestrol İlaçlarına Ne Zaman Başlanmalı? Prof.Dr. Osman Müftüoğlu
Çocuklarda Kolestrol Doç. Dr. Murat Baş
Yüksek Tansiyon ve Kolestrol için Zeytin Yaprağı Prof.Dr. Erdem Yeşilada
Ceviz Kolestolü Düşürür mü? Prof.Dr. Erdem Yeşilada
Yüksek Koletrol ve Şekere Karşı Pırasa Prof.Dr. Erdem Yeşilada
Kolestrolü Düşüren Tarifler Dr. Gürkan Kubilay
Kolestrol ve Kemik Erimesine Karşı Kür Op.Dr. Feridun Kunak
Tansiyon ve Kolestrol için Kür Prof.Dr. İbrahim Saraçoğlu
Yüksek Kolestrolün Vücuttaki Etkileri Dr. Deniz Şener

Doç. Dr. Murat BaşDoç. Dr. Murat Baş
Beslenme ve Diyet Uzmanı
doc.dr.muratbas@hotmail.com
Tel: 0.533.366 82 41

...

loading...

Yazar : XprodoksiT - Yazıları
Kategori: Çocuk Bebek


Comments are closed.