Yazın pek çok kişi yemek yerine karpuz-peyniri tercih eder. Kimi de zayıflamak için bu ikilinin ideal bir seçim olduğunu düşünür. Oysa sadece karpuz-peynir yenilerek zayıflamaya çalışmak doğru değil

Dilara Koçak : Yaz aylarında bazen canım hiçbir şey yemek istemez, sıcak hava nemle birleştiğinde nefes alamaz gibi olursunuz ya işte o zaman ilk aklıma gelen karpuz-peynir olur. Karpuz yaz meyveleri içinde su oranı en yüksek olandır. Aynı zamanda uygun fiyatlı olması, serinletme özelliği, lif içermesi ve tatlı tadı da birçok kişi için ilk akla gelen seçim olmasını sağlar. Ancak karpuz ve peynir ikilisinden mucize beklemeyin. Çünkü her gün almamız gereken beş temel besin grubunun sadece ikisini temsil eder bu kombinasyon. Yani ekmek grubu, sebze grubu, yağ grubu eksik kalır. Peynir bazen et grubu bazen de süt grubu yerine kullanılabilir. Çünkü hem iyi bir protein hem de iyi bir kalsiyum kaynağıdır.
Peynir seçiminizde dikkat etmeniz gereken hususları şöyle sıralayabiliriz;

- Eğer yüksek tansiyonunuz varsa veya böbrekleriniz sebebiyle tuz kısıtlamanız varsa mutlaka tuzsuz peynir tercih edin veya peyniri bir gece önce ılık suya yatırın ve yemeden önce suyunu değiştirip 1 saat daha bekletin
-Diyet yapıyorsanız veya kolesterolünüz yüksekse, karaciğer yağlanmanız varsa mutlaka az yağlı peynir tercih edin. Normal peyniri suda bekletmek yağını azaltmaz bu konuda yanılgıya düşmeyin. Yağsız sütten kendiniz de peynir mayası ile süt yapmayı deneyebilirsiniz
-Kemik erimesi veya kalsiyuma daha fazla ihtiyacınızın olduğu bir döneminizdeyseniz gebelik dönemi emzirme dönemi gibi kalsiyum oranı yüksek olan sert peynirleri tercih edin.
-Peynir tüketirken iki parmak kalınlığında yaklaşık 30 gramlık ortalama bir dilimin, 1 köfte kadar ete eşdeğer protein ve kalori içerdiğini unutmayın.1 dilim peynir yaklaşık 70 kalori içerir.
Sadece karpuz-peynirle zayıflamak mümkün mü?
Benim önerilerim “ölçülü beslenmek” üzerine kurulu; yani tüm besin gruplarından azar azar yiyerek beslenmeyi tavsiye ediyorum, hiçbir besini yasaklamadan. Sağlıklı yaşamak mümkün. Bu yüzden bütün gün sadece karpuz-peynir yediğinizde, demir, çinko, magnezyum, omega 3, folik asit, tiamin ve daha birçok besin öğesini yetersiz almış olursunuz.
Karpuz su oranı yüksek olduğu için mideyi şişirir, serinletir ve düşük kalorilidir. Tok tutarak kolay bir zayıflama yolu gibi görünür. Ancak aşırı tüketilmesi şeker içeriği sebebiyle doğru değildir. Sağlıklı bir bireyin günlük 3 - 4 porsiyon meyve tüketmesi yeterlidir. Bu meyve seçimini tamamı karpuz olacak ise günlük 4 dilim karpuz yeterlidir. Ancak meyvenin en bol olduğu bu mevsimde sürekli karpuz yemek diğer meyvelere ve kendinize büyük haksızlık olur.
Karpuzu peynirle yemek, tek başına yemekten daha doğru
Karpuz karbonhidrat içeriği sebebiyle aşırı yenildiğinde kan şekerini yükseltir. Oysa yanında protein kaynağı olan peynir tüketmek kan şekerinin hızlı yükselmesine engel olur. Bu da dengeli insülin salınımı için çok önemlidir.

1 dilim karpuz
Kabuksuz 200 gram karpuz ölçülebilir veya orta büyüklükte kayık şeklinde dilimlenmiş bir karpuzun, iki  parmak kalınlığındaki bir dilimidir.

Sıcaklarda sağlıklı beslenmek ve zindeliği korumak için
- Sıcak havalarda aşırı yağlı ve şekerli yiyecekler yerine; su, vitamin ve mineral içeriği yüksek meyve, sebze ve tam tahıllara dayalı bir beslenme şekli daha uygundur.
- Balık, zeytinyağlı sebze, meyve, peynir ve salata iyi bir yaz mönüsü seçimidir.
- Sıcakla birlikte terleme oranı arttığı için elektrolit dengesini sağlayacak yoğurt, ayran ve cacık tüketimi de unutulmamalıdır. Aşırı ter vücutta sodyum ve potasyum dengesini bozar, bu özellikle kalp ve tansiyon hastaları için tehlikelidir.
- Kızartmalar, aşırı yağlı gıdalar ya da sakatatlar yerine ızgara, buğulama ve haşlama olarak hazırlanmış, yağı alınmış etler yenilmelidir.
- Omega 3 yağ asitlerini içeren balık haftada iki kez tüketilmelidir.
- Kan şekerinin hızla yükselip, hızla düşmesine sebep olan yağlı, şekerli ve ağır tatlılar yerine dondurma veya sütlü tatlılar tüketilmelidir.

YAZ MEYVELERİNE DİKKAT!
Yaz meyveleri çeşitlilik ve vitamin içeriği açısından çok iyidir, ancak miktarlara dikkat etmek gerekir. 15 üzüm veya 12 kiraz veya   1 dilim karpuz veya 1 incir;   1 prosiyon meyve olarak düşünülmeli. Kadınlar günde   3-4, erkekler 4-5 porsiyon meyveden fazlasını tüketmemelidir.

Çok geç yemek yemeyin
Yaz aylarında da, tıpkı diğer zamanlarda olduğu gibi, uyumadan iki saat önce yemeyi kesmek uygundur. Akşam yemeği ise en geç 20.30’da yenilirse, çok iyi olur. Ancak yaz akşamlarında davetler ve özel geceler daha fazla olur. Bu durumda Saat 21.00’e kadar yemek yemeyi beklerseniz çok acıkır ve açlığınızı kontrol edemezsiniz. Bu du-rumda bulunduğunuz ortama göre, saat 19.00 gibi peynir ve salata veya 10-15 fındık ile kuru kayısı veya ayran ile grisini veya 1 dilim ekmek-peynirden oluşan bir öğün yapabilirsiniz. Saat 21.00’de ise başlangıç yemeği ve salatayı geçip, sadece ana yemeği yiyerek, aşırı kalori alımından kaçınabilirsiniz.

Uzm.Diyetisyen Dilara KOÇAK  
Valikonağı Caddesi Pamuk Apt. No:133 D:7 Nişantaşı 
Telefon: 0 212 2401510-11

* Erkeklerin Vitamin-Mineral İhtiyacı Ne Kadar?
* Anti Aging Beslenme
* Sizi Mutlu Edecek Diyet
* Vicdan Çorbası İle Formunuz Koruyun
* Selülit ve Diyet
* Yulaf ile Sağlıklı Zayıflamak
* Gut Hastaları için Öneriler
* Dilara Koçak' tan Şifalı Besin Önerileri
* Kadınlarda Maden Suyu Kullanımı
* Karın Bölgesindeki Yağlar Nasıl Erir?
* Kolay Zayıflama Önerileri
* Diyette Yanlışlar

Dyt. Rabia Yurdagül :

Stein-leventhal sendromu olarak da adlandırılan polikistik over sendromu; mensturasyonun olmaması, vücutta tüylenme ve obezitenin (özellikle karın bölgesinde aşırı yağlanma şeklinde kendini gösteren) eşlik ettiği bir hastalıktır. Bu hastalıkta laboratuar tetkikleri ve ultrasonografi, normal olabilmekte; hastalığın tanısı daha çok klinik bulgularla konulmaktadır. Diğer pek çok hormonal rahatsızlık gibi bu hastalığın da nedeni tam olarak bilinmemektedir. Stres, obezite, insülin direnci, sinir sistemindeki bazı hormonların salınımındaki bozukluklar ve genetik faktörlerin rolü üzerinde durulmaktadır.

Hastalığın belirtileri

Dikkat edilecek en temel noktalar:

• Var olan fazla kiloların zaman kaybedilmeden verilmesi, insülin direnci, obezitenin neden olacağı diğer risk faktörleri ve tedavinin seyri açısından oldukça önemlidir.
• Kilo verme sürecinde sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanılmalı ve ilerleyen dönemlerde de yaşam tarzı haline getirilmelidir.
• Dengelenmiş bir diyet tüketilmelidir. Diyet programı karbonhidrat, protein ve yağların dengeli dağıldığı bir program olmalıdır.
• Az ve sık beslenme modeli benimsenmeli; 3 ana öğün arasında küçük ara öğünler tüketilerek kan şekeri dengesi sağlanmalıdır.
• Beslenmede şeker oranı düşük, posa miktarı yüksek olan sağlıklı karbonhidratlar tercih edilmelidir.
• Posa açısından zengin olan, vitamin ve mineral deposu sebze ve meyvelerin tüketimine ağırlık verilmeli, günde en az 4-5 porsiyon sebze-meyve tüketilmelidir.
• Porsiyon kontrolü yapmak, yemekleri yavaş yemek, besin gruplarında sağlıklı olanları tercih etmek (tam yağlı süt yerine yarım yağlı olan veya yağsız olanları tercih etmek gibi) kilo kontrolünün sağlanması açısından oldukça önemlidir.
• Egzersizin önemi unutulmamalıdır. Doğru beslenme önemlidir; ancak tek başına yetersizdir, düzenli egzersiz yapmak polikistik over sendromu açısından gereklidir.
• Pozitif olmak, tedavinin her aşamasında çok önemlidir.

Uzman Diyetisyen Rabia Yurdagül
Kadıköy Şifa Hastanesi
 

Polikistik over tedavi edilemez mi?

22 yaşındayım. 3 yıl önce kıllanma ve adet düzensizliği şikayetleriyle endokrinoloji bölümüne başvurdum. Polikistik over teşhisi konuldu. 1 yıl kadar tedavi gördüm. Daha sonra bıraktım. Şikayetlerim nispeten azaldı ama devam ediyor. Birçok jinekoloji uzmanına gittim. Hepsi farklı şeyler söylüyor. Hâlâ Diana 35 kullanmaya devam ediyorum. En son gittiğim doktor bu hastalığın geçmeyeceğini, menopoza kadar bu ilacı kullanmazsam kanser riskinin olduğunu söyledi. Çok zor durumdayım.

CEVAP

Polikistik over tek ilaçla bir kere de düzeltilebilecek bir hastalık değil. Yumurtalıklardaki hormon sentezindeki bozukluk yanında başka hormonların fonksiyonunda da bozukluklar olabiliyor (Mesela insülin hormonunun çalışmasında biliyorsunuz insülin hormonu kan şekerini ayarlayan çok önemli bir hormon). Polikistik over’de yumurtlama olmadığından progesteron hormonu yapılamıyor. Eğer tedavi edilmezse 20-30 yıl rahim üzerinde sadece estrojen hormonu etki yapacak ve belki rahim kanserini başlatabilecektir. Yapılan tedavi yumurtalık fonksiyonlarını kısmen düzeltmeye ve eksik olan hormonu yerine koymaya yöneliktir. İleride bebek yapmayı düşündüğünüzde size başka bir tedavi uygulanacak. Doğumdan sonra birçok kişide şikayetlerin en azından bir süre düzeldiğini biliyoruz. Burada size düşen doktor kontrollerini bırakmamak ve tavsiyelere aynen uymaktır.

Prof.Dr. Derin KÖSEBAY
Sorularınız İçin : derin.kosebay@memorial.com.tr 

» Vajinal Akıntı Şikayetleri
» Korunmak Yumurtalıkları Tembelleştirir mi?
» Klamidya Nedir? Belirtileri Nelerdir?
» Doğum Kontrol Hapı Ne Kadar Kullanılmalı?
» Rahim Ağzı Kanser Aşısı