Yanık yarasına buz sürmek yanlış!
Türkiye, yanık vakalarının sık karşılaşıldığı ülkelerden. Özellikle bebek ve çocuklar dikkatsizlik sonucu yanığa maruz kalıyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Bölümü Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Çetinkale'ye göre; "ilk müdahalede yanık bölgelere soğuk uygularken buzlu su ya da buz kullanmamak gerekiyor. Buz sıcak yaralanmasından sonra, soğuk yaralanmasına da yol açıyor."
Yanıklar geniş ve derin olduğu zaman hayati tehlike vardır. Tam teşekküllü bir yanık merkezinde, eğer yoksa tam teşekküllü bir hastanenin acil servisinde tedavi görmesi gerekir. Yanıkların tercihen yanık tedavisinde uzman bir plastik cerrah tarafından tedavi edilmesi uygundur. Eğer uygun tedavi yapılmaz ise çok kötü izler ve kasılmalarla sonuçlanabilir. Bu nedenle uzman kişilerce tedavi edilmelidir.
Yanıklar sıcak sıvılarla (çay,sıcak su), alevle, sıcak metallere temasla, kimyasal maddelerle veya elektrikle meydana gelir.
Yanıklara karşı ne yapılmalı?
** Yanan kişiyi hemen yanık etkeninden uzaklaştırın (alevden, sıcak sıvılardan, sıcak metallerden, elektrikten ve kimyasal maddelerden) ** Eğer alev yanığı ise hastanın koşmasını ve hareket etmesini engelle, yere yatır, üzerini battaniye gibi bir örtü ile örterek hava ile temasını kes.
**Üzerindeki giysileri çıkarın. **Yanık bölgeleri soğuk su ile 5-10 dakika yıkayın veya soğuk su içine sokun.
**Yanık bölgelere yoğurt vs gibi şeyler sürmeyin.
**Yanık yarası üzerindeki baloncukları (bülleri ) patlatmayınız, yanık deriyi soymayınız. **Yanık bölgeyi veya kişiyi temiz bir çarşaf ile sararak acilen bir hastaneye götürün.
Yanık Nasıl Tedavi Edilmelidir? Yanığın derinliğine, etkenine, genişliğine ve bulunduğu bölgeye göre açık veya kapalı tedavi yapılabilir. Buna uzman karar verecektir. Geniş ve derin yanıklar, elektrik yanıkları, asit yanıkları, el ve yüz yanıkları yanık merkezinde yatarak tedavi edilmelidir. Ufak ve yüzeyel yanıklar evde tedavi edilebilir. Üç haftada iyileşmeyen yanıklar 3. derece’ dir ve deri grefti ile tedavi edilmesi gerekir. Aksi takdirde çok kötü izler ve kontraktürler (kasılmalar) bırakarak kapanır. Elde, kollarda, ayaklarda, göz kenarında, ağız kenarında ve kulaklarda sakatlıklar bırakabilir. Bu nedenle de mutlaka bir yanık merkezinde uzman bir plastik cerrah tarafından tedavisi gerekir.
Doç.Dr.Fatih PEKER (Tel:216 345 91 87)
|